పార్లమెంట్‌లో బిల్లు: వందే మాతరం అవమానిస్తే జైలు

భారత జాతీయ గేయం 'వందే మాతరం'ను అవమానించడం లేదా దాని ఆలాపనను ఉద్దేశపూర్వకంగా అడ్డుకోవడాన్ని తీవ్ర నేరంగా పరిగణించే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం అడుగులు వేసింది. ఇందుకోసం పార్లమెంట్‌లో ఒక ముఖ్యమైన చట్ట సవరణ బిల్లును ప్రవేశపెట్టింది. ఈ కొత్త బిల్లు పార్లమెంట్ ఆమోదం పొందితే, ఇప్పటివరకు జాతీయ గీతం 'జన గణ మన'కు ఉన్నటువంటి చట్టపరమైన రక్షణ ఇకపై 'వందే మాతరం'కు కూడా లభిస్తుంది. జాతీయ గేయాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా అవమానించినా లేదా దాని ఆలాపనకు అడ్డంకులు సృష్టించినా మూడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా విధించేలా ప్రతిపాదనలు సిద్ధం చేశారు. యూనియన్ హోం మంత్రి అమిత్ షా ఈ చట్ట సవరణ బిల్లును 2026 జూలై 20న రాజ్యసభ మాన్సూన్ సమావేశాల మొదటి రోజు ప్రవేశపెట్టనున్నారు. ఇప్పటికే ఈ సవరణ ప్రతిపాదనకు కేంద్ర మంత్రివర్గం పూర్తి స్థాయిలో ఆమోదం తెలిపింది. ఈ బిల్లు పార్లమెంట్ రెండు సభల్లోనూ ఆమోదం పొంది, ఆ తర్వాత రాష్ట్రపతి సంతకం చేస్తే 1971 నాటి 'నేషనల్ హానర్ యాక్ట్' సవరణలు అధికారికంగా అమల్లోకి వస్తాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న 1971 చట్టం కేవలం జాతీయ పతాకం, రాజ్యాంగం మరియు జాతీయ గీతం 'జన గణ మన'లను అవమానించడాన్ని మాత్రమే నేరంగా పరిగణిస్తోంది. దీంతో జాతీయ గేయం వందే మాతరంకు కూడా అదే స్థాయి చట్టపరమైన రక్షణ ఇవ్వాలని కేంద్రం నిర్ణయించింది. ఇదిలా ఉండగా, చట్టంలోని సెక్షన్ 3లో మార్పులు చేసి, జాతీయ గేయం ఆలాపనకు ఎవరైనా భంగం కలిగిస్తే వారికి మూడేళ్ల జైలు శిక్ష పడేలా నిబంధనలు చేర్చారు. బంకిమ్ చంద్ర చట్టోపాధ్యాయ 1875లో రచించిన 'ఆనంద మఠం' నవలలో వందే మాతరం మొదటిసారిగా ప్రచురితమైంది. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో దేశభక్తి నినాదంగా మారిన ఈ గేయానికి ఇప్పుడు జాతీయ గేయం హోదా ఉండి, ఈ ఏడాది 150వ వార్షికోత్సవాలు జరుపుకుంటోంది. ఈ నేపథ్యంలో గతేడాది నవంబర్ నుంచి కేంద్రం ఏడాది పాటు ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తోంది. ఫలితంగా ఈ చారిత్రక గేయానికి చట్టపరమైన రక్షణ ఇవ్వడం ఎంతో అవసరమని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఫిబ్రవరి 2026లో కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ జాతీయ గీతం, వందే మాతరం, ఇతర రాష్ట్ర గీతాల ఆలాపనపై స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు విడుదల చేసింది. అధికారిక కార్యక్రమాల్లో వందే మాతరం అన్ని చరణాలు ఆలపించాలని సూచించినప్పటికీ, అవి కేవలం సలహాల రూపంలోనే ఉండటంతో చట్టపరమైన బలం లేకపోయింది. ప్రస్తుత సవరణల ద్వారా ఆ మార్గదర్శకాలకు పూర్తిస్థాయి చట్టపరమైన రక్షణ లభిస్తుందని అధికారులు చెబుతున్నారు. ఈ నిర్ణయాన్ని అధికార బీజేపీ నాయకులు తీవ్రంగా స్వాగతిస్తుండగా, దీని వెనుక రాజకీయ ప్రాధాన్యతలు ఉన్నాయని విమర్శకులు భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా పశ్చిమ బెంగాల్‌లో రాజకీయ పరిణామాల తర్వాత ఈ చర్యకు మరింత ప్రాధాన్యత పెరిగింది. రాబోయే రోజుల్లో ఈ బిల్లు చట్టంగా మారితే దేశవ్యాప్తంగా అధికారిక కార్యక్రమాల్లో వందే మాతరం ఆలాపన నిబంధనలు మరింత కఠినంగా అమలవుతాయి.