పెద్ద యూపీఐ లావాదేవీలపై ఛార్జీల బాదుడు?

హైదరాబాద్, జులై 17: దేశంలో యూపీఐ సేవలు వాడుతున్న పెద్ద వ్యాపారస్తులపై కేంద్ర ప్రభుత్వం మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ ఛార్జీలను తిరిగి ప్రవేశపెట్టే అత్యంత కీలకమైన యోచనలో ఉంది. దేశీయ డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు మరియు భవిష్యత్తులో నిరంతరాయంగా సేవలందించేందుకు కేంద్రం ఈ అడుగు వేస్తున్నట్లు విశ్వసనీయ సమాచారం అందుతోంది. అయితే, ఈ కొత్త నిర్ణయం సాధారణ వినియోగదారులపై లేదా చిన్న వ్యాపారులపై ఎలాంటి అదనపు ఆర్థిక భారాన్ని మోపదని ఆర్థిక నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. కేవలం భారీ టర్నోవర్ కలిగి ఉన్న ఈ-కామర్స్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లు, పెద్ద విక్రయదారులను మాత్రమే లక్ష్యంగా చేసుకుని ఈ నూతన విధానం రూపొందుతోందని సమాచారం. ఈ సరికొత్త ప్రతిపాదనల ప్రకారం, వార్షిక జీఎస్‌టీ టర్నోవర్ రూ.40 లక్షలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కలిగిన వ్యాపార సంస్థలపై ప్రభుత్వం 0.05 శాతం నుండి 0.07 శాతం వరకు మర్చంట్ రుసుము వసూలు చేయవచ్చు. దీనివల్ల పెద్ద మర్చంట్లు జరిపే ఒక్కో లావాదేవీపై గరిష్టంగా రూ.5 నుండి రూ.7 వరకు సేవా రుసుము పడే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. మరోవైపు వీధి వ్యాపారులు, చిన్న దుకాణదారులు జరిపే తక్కువ విలువ కలిగిన రోజువారీ లావాదేవీలకు ఈ రుసుముల నుండి పూర్తి మినహాయింపు లభిస్తుంది. ఈ చిన్న తరహా లావాదేవీలన్నీ గతంలో లాగే ఎప్పటికప్పుడు పూర్తిగా ఉచితంగానే కొనసాగుతాయని సంబంధిత వర్గాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. ఈ తాజా పరిణామాల వెనుక ఉన్న పూర్వాపరాలను పరిశీలిస్తే, కేంద్ర ప్రభుత్వం జనవరి 2020 సంవత్సరంలో యూపీఐ మరియు రూపే డెబిట్ కార్డ్ చెల్లింపులపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ రుసుములను పూర్తిగా రద్దు చేసింది. దీంతో దేశంలో డిజిటల్ లావాదేవీల సంఖ్య ఊహించని రీతిలో పెరిగి సరికొత్త రికార్డులను సృష్టించి ఆర్థిక రంగాన్ని మార్చివేసింది. ఇదిలా ఉండగా, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో పార్లమెంటరీ ఆర్థిక స్టాండింగ్ కమిటీతో పాటు పేమెంట్స్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియా వంటి ప్రతినిధి సంస్థలు ఈ రుసుములను పెద్ద వ్యాపారుల నుంచి తిరిగి వసూలు చేయాలని సిఫార్సు చేశాయి. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం అందిస్తున్న రూ.2,000 కోట్ల సబ్సిడీలు పెరిగిన సాంకేతిక నిర్వహణ ఖర్చులలో కేవలం 11 నుండి 14 శాతం మాత్రమే భర్తీ చేస్తున్నాయని బ్యాంకులు వాదిస్తున్నాయి. ఫలితంగా, భారీ మౌలిక వసతులు మరియు భద్రతా వ్యయాలను నిరంతరం భరించడం బ్యాంకులు, ఇతర ఫిన్‌టెక్ సంస్థలకు క్రమంగా పెను భారం అవుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో, ఫోన్‌పే, గూగుల్ పే, పేటీఎం, మోబిక్విక్ వంటి అగ్రశ్రేణి మొబైల్ చెల్లింపుల సంస్థలు డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ దీర్ఘకాలిక మనుగడ కోసం ఈ ఎండీఆర్ రుసుముల సవరణను గట్టిగా కోరుతున్నాయి. దీనివల్ల బ్యాంకింగ్ పరిశ్రమలో సాంకేతిక పెట్టుబడులు పెరిగి, మరింత వేగవంతమైన, సురక్షితమైన సేవలు వినియోగదారులకు అందుబాటులోకి వచ్చే అవకాశం ఉంది. భారీ స్థాయిలో నడిచే ఈ-కామర్స్ సంస్థలు ఇప్పటికే క్రెడిట్, డెబిట్ కార్డుల చెల్లింపులపై మర్చంట్ డిస్కౌంట్ రేట్ రుసుములను క్రమంతప్పకుండా చెల్లిస్తున్నాయి. కాబట్టి యూపీఐ ద్వారా జరిగే పెద్ద లావాదేవీలను కూడా ఈ పరిధిలోకి తీసుకురావడం ద్వారా చెల్లింపుల వ్యవస్థలో పూర్తి సమానత్వం తీసుకురావచ్చని మార్కెట్ విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ప్రభుత్వ సబ్సిడీలపైనే నిరంతరం ఆధారపడకుండా బ్యాంకులు తమ సొంత ఆదాయ వనరులను సృష్టించుకోవడానికి ఇది ఒక చక్కని మార్గంగా మారనుంది. తద్వారా దేశంలో డిజిటల్ లావాదేవీల మౌలిక సదుపాయాలు మరియు సైబర్ రక్షణ వ్యవస్థలు భవిష్యత్తులో మరింత బలోపేతం అవుతాయని భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతానికి ఈ ప్రతిపాదన కేవలం కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ ఉన్నతాధికారుల చర్చల దశలోనే ఉంది కానీ దీనిపై ఎలాంటి తుది అధికారిక నిర్ణయం వెలువడలేదు. గతంలో కూడా ఇదే విధమైన రుసుముల పుకార్లు వచ్చినప్పుడు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ వాటిని పూర్తిగా నిరాధారమైనవిగా కొట్టిపారేసింది. కావున సాధారణ వినియోగదారులు ఎలాంటి ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదని, రోజువారీ యూపీఐ సేవలు ఎప్పటికప్పుడు ఉచితంగానే లభిస్తాయని స్పష్టమవుతోంది. భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వం విడుదల చేసే అధికారిక నోటిఫికేషన్ ద్వారా మాత్రమే ఈ విధానానికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు మరియు స్పష్టత ప్రజల ముందుకు వస్తుంది.