దశాబ్దాల సుదీర్ఘ పోరాటాల ఫలితమే నేటి తెలంగాణ ఆవిర్భావం.!

చారిత్రాత్మక తెలంగాణ ఆవిర్భావం వెనుక ఉన్న సుదీర్ఘ ఉద్యమ చరిత్ర ఇదీ. 1969 తొలి దశ పోరాటం నుండి 2014 జూన్ 2 రాష్ట్ర ఏర్పాటు వరకు ప్రత్యేక కథనం.

నేడు తెలంగాణ ఆవిర్భావ దినోత్సవం..! దశాబ్దాల సుదీర్ఘ పోరాటాలు, గమ్యం చేరేవరకు సాగిన వీరోచిత ఉద్యమాలు మరియు వేలాది మంది అమరవీరుల త్యాగాల పునాదులపైనే చారిత్రాత్మక తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావం సాధ్యమైంది. ఇది కేవలం ఒక భౌగోళిక విభజనో, సరిహద్దుల మార్పో కాదు. ఇది తెలంగాణ ప్రజల స్వాభిమానం, సమానత్వం, అస్తిత్వం మరియు స్వయం పాలన నినాదంతో సాగిన అపూర్వ ప్రజాస్వామ్య పోరాటం. ఈ సుదీర్ఘ అస్తిత్వ పోరాటానికి కె. చంద్రశేఖర్ రావు (కేసీఆర్) కీలక రథసారథిగా నిలిచారు. 2001లో తెలుగుదేశంパーティー డిప్యూటీ స్పీకర్ పదవికి, శాసనసభ సభ్యత్వానికి రాజీనామా చేసి, తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (టీఆర్‌ఎస్)ను స్థాపించారు. అప్పటివరకు నివురు గప్పిన నిప్పులా ఉన్న ప్రత్యేక రాష్ట్ర కాంక్షను రాజకీయ వేదికపైకి తెచ్చి, ఉద్యమాన్ని మలిదశకు నడిపించారు. అనేక మహాసభలు, పాదయాత్రలు, వంటా-వార్పు, సకల జనుల సమ్మె ద్వారా లక్షలాది మంది ప్రజలను ఒక్కతాటుపైకి తీసుకొచ్చారు. ముఖ్యంగా 2009 నవంబర్‌లో కేసీఆర్ చేపట్టిన "తెలంగాణ తెచ్చుడో-కేసీఆర్ సచ్చుడో" నిరవధిక ఉపవాస దీక్ష తెలంగాణ ఉద్యమాన్ని జాతీయ స్థాయికి చేర్చింది. ఢిల్లీ పీఠాన్ని కదిలించిన ఈ సుదీర్ఘ పోరాటమే చివరకు 2014 జూన్ 2న తెలంగాణ ఏర్పాటుకు బలమైన బాటలు వేసింది. ఆ విధంగా 2014 జూన్ 2వ తేదీన భారతదేశ పటంలో 29వ రాష్ట్రంగా తెలంగాణ అధికారికంగా ప్రాణం పోసుకుంది. ఈ అద్భుతమైన, చారిత్రాత్మక క్షణాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 2న రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉత్సవాలను పండుగ వాతావరణంలో, అత్యంత ఘనంగా నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ 12వ వార్షికోత్సవ శుభసందర్భంగా, సికింద్రాబాద్ పరేడ్ గ్రౌండ్స్‌లో గౌరవ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి జాతీయ జెండాను ఆవిష్కరించి అధికారిక వేడుకలను ఘనంగా ప్రారంభించారు. అంతకుముందు గన్ పార్క్‌లోని అమరవీరుల స్తూపం వద్ద పుష్పగుచ్ఛం ఉంచి, అమరుల త్యాగాలను స్మరిస్తూ ఘన నివాళులర్పించారు. తెలంగాణ ప్రాంతానికి శతాబ్దాల ఘనమైన చారిత్రాత్మక, సాంస్కృతిక నేపథ్యం ఉంది. కాకతీయుల శిల్పకళా వైభవం, యునెస్కో గుర్తింపు పొందిన రామప్ప దేవాలయం, చారిత్రాత్మక చార్మినార్, భద్రాద్రి రాముని ఆలయం, జోగులాంబ క్షేత్రం వంటి కట్టడాలు మన గొప్ప సంస్కృతిని ప్రపంచానికి చాటుతున్నాయి. అయితే, స్వాతంత్య్రం తర్వాత ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో చేరిన తెలంగాణ ప్రాంతం అన్ని రంగాల్లో తీవ్ర వివక్షకు గురైంది. నిధులు, నీళ్లు, నియామకాలలో జరుగుతున్న అన్యాయాలపై 1969లోనే తొలి దశ ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమం ఉవ్వెత్తున లేచింది. ఆ నాడు సాగిన శాంతియుత పోరాటాల్లో దాదాపు 369 మంది యువకులు, విద్యార్థులు పోలీసు బుల్లెట్లకు ఎదురొడ్డి తమ ప్రాణాలను పణంగా పెట్టారు. తొలి దశ ఉద్యమం అణచివేతకు గురైనప్పటికీ, వివక్ష నిరంతరాయంగా కొనసాగడంతో మళ్లీ మలిదశ ఉద్యమం రూపంలో ప్రజాస్వామ్య తిరుగుబాటు తీవ్రమైంది. ఈ సుదీర్ఘ పోరాటంలో శ్రీకాంత్ చారి, సందీప్ దీక్షిత్, యాదయ్య, రాజేశ్వర్, మల్లికార్జున్ వంటి వందలాది మంది వీరుల ఆత్మబలిదానాలు జరిగాయి. అమరవీరుల రక్తం, విద్యార్థుల గర్జన, సకల జనుల తిరుగుబాటుతో కేంద్ర ప్రభుత్వం చివరకు దిగివచ్చి, ప్రత్యేక రాష్ట్ర డిమాండ్‌కు తలవంచక తప్పలేదు. ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడి 12 సంవత్సరాలు (పుష్కర కాలం) పూర్తి కావడంతో రాష్ట్రం అన్ని రంగాల్లో అద్భుతమైన వృద్ధిని నమోదు చేస్తోంది. మన రాజధాని హైదరాబాద్ నేడు గ్లోబల్ ఐటీ హబ్‍గా, ప్రపంచ స్థాయి ఫార్మా హబ్‌గా అవతరించింది. కేవలం సాంకేతిక రంగమే కాకుండా, వ్యవసాయ రంగంలో రికార్డు శాతం దిగుబడులు, ఎయిరోస్పేస్, డిఫెన్స్, రైల్వే కోచ్ ఫ్యాక్టరీలు, మరియు పునరుత్పాదక సౌరశక్తి (సోలార్ ఎనర్జీ) రంగాల్లో తెలంగాణ దేశంలోనే కొత్త రికార్డులను సృష్టిస్తూ దూసుకుపోతోంది. ప్రస్తుతం రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం 2047 నాటికి (భారత స్వాతంత్య్ర శతాబ్ది ఉత్సవాల వేళకు) తెలంగాణను దేశంలోనే నంబర్ వన్ అగ్రగామి రాష్ట్రంగా మార్చాలని నూతన లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకుంది. ఈ క్రమంలో రాష్ట్రం మరింత ఉన్నత శిఖరాలకు చేరాలంటే ఇప్పుడు రాజకీయాలకు అతీతంగా అన్ని పార్టీలు, వర్గాలు ఒక తాటి మీదకు వచ్చి తెలంగాణ సర్వతోముఖాభివృద్ధి కోసం కలిసి కృషి చేయాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. అమరవీరుల ఆశయాల కోసం ప్రతి ఒక్కరూ పార్టీ బేధాలు, రాజకీయ విభేదాలను పక్కనబెట్టి, రాష్ట్ర ప్రగతి ప్రయాణంలో భుజం భుజం కలిపి నిలవాలి.
By Venkat Reddy — 02 June 2026