హైకోర్టులకు డెడ్‌లైన్ 7 రోజుల్లో పూర్తి తీర్పు ఇవ్వాలని సుప్రీం ఆదేశం

హైకోర్టుల తీర్పుల అప్‌లోడ్ ఆలస్యంపై సుప్రీంకోర్టు గైడ్‌లైన్స్ జారీ చేసింది. ఆర్టికల్ 142 కింద డెడ్‌లైన్ విధిస్తూ చారిత్రాత్మక ఆదేశాలు ఇచ్చింది.

దేశవ్యాప్తంగా వివిధ రాష్ట్రాల హైకోర్టుల్లో రిజర్వ్ చేసిన తీర్పులు చాలా కాలం పాటు ఆలస్యం అవుతున్న తీవ్రమైన సమస్యపై సుప్రీంకోర్టు స్పందించింది. న్యాయ వితరణ వ్యవస్థలో జరుగుతున్న ఈ ఆలస్యాన్ని తీవ్రంగా పరిగణిస్తూ సుప్రీంకోర్టు గైడ్‌లైన్స్ జారీ చేసింది. హైకోర్టులు కేసులు విన్న తర్వాత వారాల తరబడి, కొన్ని సందర్భాల్లో నెలల పాటు తీర్పులను రిజర్వ్‌లో ఉంచడం వల్ల ప్రజలు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారని అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఈ జాప్యాన్ని ఒక గుర్తించదగిన రుగ్మతగా అభివర్ణిస్తూ దీనిని సరిదిద్దేందుకు ఆర్టికల్ 142 కింద ప్రత్యేక అధికారాలను ఉపయోగించి ఈ ఉత్తర్వులు ఇచ్చింది. జార్ఖండ్ హైకోర్టుకు సంబంధించిన ఒక నిర్దిష్ట కేసును ఉదాహరణగా తీసుకుని దేశ అత్యున్నత న్యాయస్థానం ఈ వినూత్న మార్గదర్శకాలను వెల్లడించింది. అక్కడ ఒక కేసులో తీర్పు రిజర్వ్ చేసి చాలా నెలల పాటు వెబ్‌సైట్‌లో అప్‌లోడ్ చేయకపోవడాన్ని సుప్రీంకోర్టు తప్పుపట్టింది. కొత్త నిబంధనల ప్రకారం కోర్టులో ప్రకటించిన తీర్పును 24 గంటల్లోపు వెబ్‌సైట్‌లో అందుబాటులో ఉంచాలి. అలాగే పూర్తి తీర్పుకు సంబంధించిన కారణాలతో కూడిన నివేదికను గరిష్టంగా 7 రోజుల్లో అప్‌లోడ్ చేయాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. అసాధారణ లేదా ప్రత్యేక సందర్భాలలో మాత్రమే ఈ గడువును గరిష్టంగా 15 రోజులకు పొడిగించేందుకు వీలుంటుందని బెంచ్ పేర్కొంది. దీంతో ఇకపై హైకోర్టు న్యాయమూర్తులు తీర్పులను నెలల తరబడి పెండింగ్‌లో ఉంచే వీలుండదు. ఇదిలా ఉండగా ఒకవేళ ఏ కేసులోనైనా తీర్పు రిజర్వ్ చేసి 3 నెలలు అంటే 90 రోజులు దాటినా రాకపోతే, సదరు విషయాన్ని సంబంధిత హైకోర్టు చీఫ్ జస్టిస్ దృష్టికి తీసుకెళ్లేందుకు పిటిషనర్లకు హక్కు కల్పించారు. జాప్యం మరీ ఎక్కువైతే ఆ కేసును వేరే బెంచ్‌కు బదిలీ చేసే నిబంధనను కూడా తెచ్చారు. ఈ కొత్త మార్గదర్శకాల వల్ల ముఖ్యంగా జైళ్లలో మగ్గుతున్న ఖైదీలు మరియు బెయిల్ కేసులలో న్యాయం కోసం వేచి చూసే బాధితులకు పెద్ద ఉపశమనం లభించనుంది. ఫలితంగా న్యాయస్థానాల పనితీరులో పారదర్శకత పెరగడమే కాకుండా వేగం కూడా పుంజుకోనుంది. ఈ నేపథ్యంలో హైకోర్టులు తమ పరిధిలోని రిజర్వ్ తీర్పుల వివరాలపై నెలవారీ రిపోర్టులను కూడా సమర్పించాల్సి ఉంటుంది. న్యాయం ఆలస్యం అయితే అది న్యాయాన్ని నిరాకరించడమే అనే అంతర్జాతీయ న్యాయ సూత్రానికి అనుగుణంగా ఈ చారిత్రాత్మక మార్పులు వచ్చాయి. చట్టాన్ని సరైన సమయంలో అమలు చేయడం ద్వారానే సామాన్య ప్రజలకు న్యాయవ్యవస్థపై నమ్మకం పెరుగుతుందని రాజ్యాంగ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. సుప్రీంకోర్టు జారీ చేసిన ఈ ఆర్డర్ దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న అన్ని హైకోర్టులకు తక్షణమే వర్తించనుంది. రాబోయే రోజుల్లో ఈ డెడ్‌లైన్ల అమలు వల్ల కేసుల పరిష్కార రేటు ఏ మేరకు పెరుగుతుందో వేచి చూడాలి.
By Bhavani E — 29 May 2026