దేశవ్యాప్తంగా వర్షాల లోటు.. వాతావరణంలో ఊహించని ట్విస్ట్..!

దేశంలో నైరుతి రుతుపవనాల రాకతో మురిసిపోయిన అన్నదాతలకు వాతావరణ శాఖ ఊహించని షాక్ ఇచ్చింది. జూన్ 4వ తేదీన కేరళను తాకిన రుతుపవనాలు ఆ తర్వాత దేశంలోకి ముందుకు సాగకుండా ఒక్కసారిగా స్తంభించిపోయాయి. దీంతో దేశవ్యాప్తంగా సాధారణంగా కురవాల్సిన వర్షపాతంలో దాదాపు 28% నుంచి 40% వరకు భారీ లోటు నమోదైంది. ఈ ప్రభావం మధ్య భారతంలో మరీ ఘోరంగా మారి 60-67% వరకు లోటుకు దారితీసింది. ఫలితంగా ఖరీఫ్ సాగు ప్రణాళికలు పూర్తిగా తలకిందులై రైతులు తీవ్ర ఆందోళనలో మునిగిపోయారు. సాధారణంగా జూన్ 1న రావాల్సిన రుతుపవనాలు ఈసారి జూన్ 4న ఆలస్యంగా కేరళలోకి ప్రవేశించాయి. ప్రారంభంలో దక్షిణ రాష్ట్రాలు, మహారాష్ట్రలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లోకి అడుగుపెట్టినా జూన్ 8 తర్వాత వీటి ప్రయాణం పూర్తిగా ఆగిపోయింది. దీనివల్ల ముంబై నగరంలో జూన్ 10న ప్రారంభం కావాల్సిన వర్షాలు ఈసారి జూన్ 22-23 వరకు ఆలస్యం కానున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో జూన్ 23 నుంచి తెలంగాణ, ఒడిశా, బీహార్ వంటి రాష్ట్రాల్లో రుతుపవనాలు మళ్లీ కదిలే అవకాశం ఉందని ఐఎండీ అంచనా వేస్తోంది. ఈ రుతుపవనాల స్తంభన వెనుక పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న బలమైన ఎల్ నినో పరిస్థితులు ప్రధాన కారణంగా మారాయి. ఇవి భారతదేశం వైపు వచ్చే తేమ గాలుల తీవ్రతను పూర్తిగా తగ్గించి వాతావరణాన్ని దెబ్బతీశాయి. ఇదిలా ఉండగా జూన్ మొదటి వారాల్లో మ్యాడెన్-జూలియన్ ఆసిలేషన్ (MJO) అనుకూల దశలో లేకపోవడం వల్ల హిందూ మహాసముద్రంలో మేఘాల ఏర్పాటు ఆగిపోయింది. ఫలితంగా మేఘాలు లేక వర్షాలు కురిసే వాతావరణం దేశంలో ఎక్కడా కనిపించకుండా పోయింది. దీనికి తోడు ఉత్తర భారతదేశం మీదుగా వచ్చిన పశ్చిమ అల్లకల్లోలాలు, పొడి గాలులు రుతుపవన ద్రోణిని మరింత బలహీనపరిచాయి. అప్పర్ లెవెల్ జెట్ స్ట్రీమ్ స్థానంలో వచ్చిన మార్పుల వల్ల ఆకాశంలో మేఘాలు పైకి లేవకుండా నిరోధించబడ్డాయి. అరేబియన్ సముద్రం, బంగాళాఖాతంలో సరైన అల్పపీడన వ్యవస్థలు ఏర్పడకపోవడంతో రుతుపవనాలను దేశంలోకి ముందుకు నడిపించే శక్తులు లేకుండా పోయాయి. వాతావరణ నిపుణుల విశ్లేషణ ప్రకారం బంగాళాఖాతంలో అల్పపీడనాలు లేకపోవడమే ఈ భారీ స్తంభనకు దారితీసింది. ఈ వాతావరణ మార్పుల ఎఫెక్ట్ దేశంలోని సగం వ్యవసాయ భూములపై పడే ప్రమాదం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా నీటి లభ్యతపై ఆధారపడే వరి, సోయాబీన్ వంటి కీలక ఖరీఫ్ పంటల సాగుకు ఇది పెద్ద సవాల్‌గా మారింది. ఈ సీజన్‌లో మొత్తం వర్షపాతం లాంగ్ పీరియడ్ యావరేజ్ (LPA) లో కేవలం 90-95% మాత్రమే నమోదవుతుందని ఐఎండీ హెచ్చరించింది. ఈ పరిస్థితి గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీస్తూ భవిష్యత్తులో దేశంలో ఆహార ధరల పెరుగుదలకు కారణం కావచ్చు. అయితే వాతావరణ నిపుణులు జూన్ చివరి వారంలో వాతావరణం మళ్లీ పునరుజ్జీవనం పొందుతుందని ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. జూన్ చివరలో MJO అనుకూల దశలోకి మారడం, బంగాళాఖాతంలో కొత్త వ్యవస్థలు ఏర్పడడం వల్ల రుతుపవనాలు ముందుకు కదులుతాయి. ఈ లోపు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కంటింజెన్సీ ప్లాన్‌లను సిద్ధం చేసుకోవాలని ఐఎండీ ఇప్పటికే కీలక సూచనలు జారీ చేసింది. మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రైతులు, ప్రభుత్వాలు తక్షణమే అప్రమత్తం కావాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.