ఆర్బీఐ కీలక నిర్ణయం..త్వరలో అందుబాటులోకి ప్లాస్టిక్ నోట్లు

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా వచ్చే 2027-28 ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభం నుంచే పాలిమర్ కరెన్సీ నోట్లను చలామణిలోకి తీసుకురావాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఆర్బీఐ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా ఆగస్టు 5న ద్రవ్య విధాన కమిటీ సమావేశం తర్వాత జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో ఈ విషయాన్ని స్పష్టం చేశారు. ప్రయోగాత్మక దశలో భాగంగా మొదట ₹10, ₹20 డినామినేషన్లలో మాత్రమే ఈ ప్లాస్టిక్ నోట్లను అందుబాటులోకి తేనున్నారు. అన్ని ప్రణాళికలు సజావుగా సాగితే వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరం ప్రారంభం నాటికే ఇవి చలామణిలోకి వస్తాయని గవర్నర్ తెలిపారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ఆర్బీఐ పంపిన ఈ పాలిమర్ నోట్ల ప్రతిపాదనకు పూర్తి స్థాయి ఆమోదం తెలిపింది. లోక్‌సభలో ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ సహాయ మంత్రి పంకజ్ చౌదరి జూలై 27న ఇచ్చిన రాతపూర్వక సమాధానం ద్వారా ఈ విషయాన్ని అధికారికంగా ధ్రువీకరించారు. ఫీల్డ్ ట్రయల్స్ కోసం ఒక్కొక్కటి 100 కోట్ల చొప్పున మొత్తం 200 కోట్ల పాలిమర్ నోట్లను విడుదల చేయడానికి కేంద్రం అనుమతి ఇచ్చింది. ఈ ఫీల్డ్ ట్రయల్స్ నోట్ల మొత్తం విలువ సుమారు ₹3,000 కోట్లు ఉంటుందని ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. దేశంలో ప్రచారంలో ఉన్న మొత్తం నోట్ల పరిమాణంలో ఈ రెండు డినామినేషన్లు సుమారు 25 శాతం వరకు ఉంటాయి. ఇవి అత్యధికంగా చేతులు మారే నోట్లు కావడం వల్ల త్వరగా చిరిగిపోవడం మరియు పాడైపోవడం జరుగుతోంది. దీంతో ఆర్బీఐ సాధారణ పేపర్ నోట్ల కంటే 2.5 నుంచి 4 రెట్లు ఎక్కువ కాలం మన్నికగా ఉండే పాలిమర్ నోట్లను తెస్తోంది. ఇదిలా ఉండగా అంతర్జాతీయ అనుభవాన్ని పరిశీలిస్తే కొన్ని దేశాల్లో ఈ పాలిమర్ నోట్లు 30 ఏళ్లకు పైగా విజయవంతంగా చలామణిలో ఉన్నాయి. పాలిమర్ నోట్లు మార్కెట్లోకి వచ్చినప్పటికీ పాత పేపర్ నోట్లు రద్దు కావు అని ప్రభుత్వం స్పష్టంగా వెల్లడించింది. ఈ నేపథ్యంలో కొత్త పాలిమర్ నోట్లు మరియు పాత పేపర్ నోట్లు రెండూ కూడా పక్కపక్కనే చలామణిలో ఉంటాయని తెలిపింది. ఫలితంగా వ్యాపారులు మరియు సాధారణ ప్రజలకు ఎటువంటి ఇబ్బందులు లేకుండా మార్పు ప్రక్రియ సజావుగా పూర్తి కానుంది. ప్రస్తుతానికి పూర్తి స్థాయిలో పేపర్ నోట్లను తొలగించే ప్రతిపాదన ఏదీ లేదని ఆర్బీఐ అధికారులు స్పష్టం చేశారు. ఆర్బీఐకి చెందిన భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ నోట్ ముద్రణ ప్రైవేట్ లిమిటెడ్ జూలై 17న పాలిమర్ సబ్‌స్ట్రేట్ సరఫరా కోసం అంతర్జాతీయ టెండర్లను ఆహ్వానించింది. క్లియర్ విండో, పోర్ట్రెయిట్, మెటాలిక్ న్యూమరల్ వంటి అధునాతన సెక్యూరిటీ ఫీచర్లతో సుమారు 68,000 రీమ్స్ సబ్‌స్ట్రేట్‌ను సేకరించనున్నారు. గతంలో 2009 మరియు 2012-13లలో ఐదు నగరాల్లో ట్రయల్స్ నిర్వహించాలని భావించినప్పటికీ ఆ ప్రణాళికలు ముందుకు సాగలేదు. అయితే 2024-25లో ప్రింటింగ్ ఖర్చులు ₹6,372.8 కోట్లకు పెరగడంతో ఆర్బీఐ మళ్లీ ఈ పాలిమర్ నోట్ల ప్రక్రియను వేగవంతం చేసింది.