దేశంలోనే తొలి హైడ్రోజన్ రైలును ప్రారంభించిన మోదీ

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ హర్యానాలో దేశంలోనే మొట్టమొదటి హైడ్రోజన్ రైలును ప్రారంభించారు. ఈ గ్రీన్ రైలు పూర్తి ప్రత్యేకతలు, రూట్ మ్యాప్ వివరాలు ఇక్కడ చూడండి.

భారతదేశ రవాణా రంగంలో ఒక సువర్ణ అధ్యాయం మొదలైంది. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ జూలై 17న హర్యానాలోని జింద్ రైల్వే స్టేషన్ నుండి దేశంలోనే మొట్టమొదటి హైడ్రోజన్ రైలును ఘనంగా ప్రారంభించారు. ఈ చారిత్రాత్మక నిర్ణయం భారతీయ రైల్వేలను పర్యావరణహిత హరిత ఇంధన యుగం వైపు విజయవంతంగా నడిపిస్తుంది. పర్యావరణ పరిరక్షణను అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా భావిస్తున్న తరుణంలో ఇది ఒక విప్లవాత్మకమైన అడుగుగా చెప్పవచ్చు. ఈ పైలట్ ప్రాజెక్ట్ ప్రధానంగా కాలుష్య కారక డీజిల్ ఆధారిత రైళ్లను పూర్తిగా భర్తీ చేయనుంది. కార్బన్ ఉద్గారాలను గణనీయంగా తగ్గించడంలో ఈ అత్యాధునిక రైలు అత్యంత కీలకమైన పాత్రను పోషిస్తుంది. ఇది కేవలం పర్యావరణ పరిరక్షణకే పరిమితం కాకుండా ప్రయాణికులకు కూడా సరికొత్త ప్రయాణ అనుభూతిని అందిస్తుంది. జింద్ స్టేషన్ నుంచి బయల్దేరిన ఈ అధునాతన రైలు ఉత్తర రైల్వే పరిధిలో నడుస్తుంది. ఇది జింద్-సోనిపత్ సెక్షన్‌లో 89 కిలోమీటర్ల దూరం విజయవంతంగా ప్రయాణిస్తుంది. రోజుకు రెండు రౌండ్ ట్రిప్పులు వేస్తూ మొత్తం 356 కిలోమీటర్ల దూరాన్ని కవర్ చేస్తుంది. దీంతో ప్రయాణికులు కేవలం రెండు గంటల్లోనే సురక్షితంగా తమ గమ్యస్థానాన్ని చేరుకోవడానికి అవకాశం లభిస్తుంది. ఇదిలా ఉండగా ఈ గ్రీన్ రైలు గరిష్ట ఆపరేషనల్ వేగం గంటకు 75 కిలోమీటర్లుగా నిర్ణయించారు. అయితే ట్రయల్స్ సమయంలో ఈ రైలు గంటకు గరిష్టంగా 120 కిలోమీటర్ల వేగాన్ని సులభంగా అందుకుంది. ఈ ప్రత్యేకమైన రైలులో పది అత్యాధునిక కోచ్‌లను ఏర్పాటు చేయడం గమనార్హం. ఇందులో రెండు డ్రైవింగ్ పవర్ కార్లు మరియు ఎనిమిది ప్యాసింజర్ కోచ్‌లు ఉన్నాయి. ఈ రైలులో ప్రొటాన్ ఎక్స్‌ఛేంజ్ మెంబ్రేన్ ఫ్యూయల్ సెల్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించారు. ఇది హైడ్రోజన్‌ను ఆక్సిజన్‌తో కలిపి పవర్‌ను ఉత్పత్తి చేసి కేవలం నీటి ఆవిరిని మాత్రమే ఉపఉత్పత్తిగా విడుదల చేస్తుంది. ఫలితంగా వాయు కాలుష్యం అనేది పూర్తిగా నివారించబడుతుందని పర్యావరణ నిపుణులు సంతోషం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ప్రయాణికుల భద్రత కోసం రైలులో లీక్ మరియు ఫ్లేమ్ డిటెక్టర్లను ఏర్పాటు చేశారు. మొదటి మూడు నెలల పాటు ప్రత్యేక సాంకేతిక నిపుణులు రైలులోనే అందుబాటులో ఉంటారు. ఈ ప్రతిష్టాత్మకమైన ప్రాజెక్ట్‌ను చెన్నైలోని ఇంటిగ్రల్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా తయారు చేశారు. హైదరాబాద్‌కు చెందిన మేధా సర్వో డ్రైవ్స్ మరియు బాల్లార్డ్ పవర్ సిస్టమ్స్ భాగస్వామ్యంతో దీనిని రూపొందించారు. ఈ మొత్తం ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి సుమారు 111.83 కోట్ల రూపాయల భారీ బడ్జెట్ ఖర్చయింది. దీనితో పాటు జింద్‌లో దేశంలోనే అతిపెద్ద గ్రీన్ హైడ్రోజన్ ప్లాంట్‌ను కూడా విజయవంతంగా ఏర్పాటు చేశారు. ఈ ప్లాంట్ ఎలక్ట్రోలిసిస్ పద్ధతి ద్వారా నీటి నుంచి స్వచ్ఛమైన హైడ్రోజన్‌ను నిరంతరం ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ ప్రయోగంతో భారత్ ప్రపంచ వేదికపై సరికొత్త రికార్డును ఘనంగా సృష్టించింది. జర్మనీ మరియు చైనా దేశాల సరసన హైడ్రోజన్ రైలు సాంకేతికత కలిగిన దేశంగా నిలిచింది. ఇది 2030 నాటికి నెట్ జీరో ఉద్గారాల సాధన ఎంతగానో దోహదపడుతుంది. ఈ రైలు విజయవంతమైతే భవిష్యత్తులో దేశంలోని మరిన్ని ప్రధాన రూట్లలో దీనిని విస్తరిస్తారు. హరిత రవాణా రంగంలో భారతదేశాన్ని ప్రపంచ నాయకుడిగా నిలబెట్టడానికి ఇది ఒక బలమైన పునాదిగా మారుతుంది.
By V Sudhakar — 17 July 2026