అంతర్గత సమస్యలే పాకిస్తాన్‌ను ముంచేస్తాయని మాజీ రాయబారి ఘాటు హెచ్చరిక

ఇటీవల జరిగిన ఒక అంతర్జాతీయ సదస్సులో పాకిస్తాన్ భవిష్యత్తుపై సింగపూర్ మాజీ రాయబారి-అట్-లార్జ్ బిలహరి కౌసికన్ తీవ్రమైన అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేశారు. రాబోయే ఐదేళ్లలో పాకిస్తాన్ పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందని ఒక జర్నలిస్ట్ అడిగిన ప్రశ్నకు ఆయన స్పష్టమైన సమాధానం ఇచ్చారు. ఇటీవలి కాలంలో యు.ఎస్.-ఇరాన్ దేశాల మధ్య నెలకొన్న తీవ్ర ఉద్రిక్తతలను తగ్గించడంలో పాకిస్తాన్ కీలకమైన పాత్రను పోషించిందని ఆయన అంగీకరించారు. ఇస్లామాబాద్ మెమోరాండం ద్వారా హార్ముజ్ జలసంధి సమస్యను తగ్గించినా ఇటువంటి బాహ్య విజయాలు పాకిస్తాన్ ప్రజల ఆకలిని తీర్చలేవని కౌసికన్ స్పష్టం చేశారు. పాకిస్తాన్ దశాబ్దాలుగా తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభం, అధిక ద్రవ్యోల్బణం మరియు భారీ బాహ్య రుణాల వంటి సవాళ్లను నిరంతరం ఎదుర్కొంటోంది. ఈ దేశం 1958 సంవత్సరం నుండి ఇప్పటివరకు దాదాపు 25 సార్లు ఐఎంఎఫ్ బెయిల్‌అవుట్లపైనే పూర్తిగా ఆధారపడి జీవనం సాగిస్తోంది. దేశంలో దాదాపు సగం కాలం పాటు సైన్యమే నేరుగా పాలన సాగించింది లేదా ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తూ వచ్చింది. ఇటీవలి కాలంలో పాకిస్తాన్ సాధించిన కొన్ని దౌత్యపరమైన విజయాలు అమెరికా దృష్టిలో కొంత మెరుగుదలను తెచ్చినప్పటికీ అంతర్గత రాజకీయ నిర్మాణాలు మారలేదు. దీంతో పాకిస్తాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిపాలనలో జరిగిన ఘోర వైఫల్యాలు, జిహాదీ ఉద్యమాలను అనియంత్రితంగా అనుమతించడం వంటి అంతర్గత సమస్యలు పెద్దవిగా మారాయి. ఇదిలా ఉండగా దేశం ఎదుర్కొంటున్న అన్ని రకాల సమస్యలకు భారత్, ఆఫ్ఘనిస్థాన్ సరిహద్దులను బాధ్యుల్ని చేయడం కేవలం ఒక సాకు మాత్రమేనని కౌసికన్ కొట్టిపారేశారు. స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పటి నుండి పాకిస్తాన్ భయంకరమైన పరిపాలనా వైఫల్యాలను ఎదుర్కొంటోందని, సైన్యం దేశాన్ని కలిపి ఉంచే ఒక భాగమైనప్పటికీ సమస్యల్లో కూడా భాగస్వామిగా మారిందని ఆయన తీవ్రంగా విమర్శించారు. ఫలితంగా పాకిస్తాన్‌లోని పౌర రాజకీయ నాయకులు అన్ని పార్టీల నుండి కేవలం సమయ వ్యర్థం తప్ప మరేమీ కాదని ఆయన విశ్లేషించారు. ఈ నేపథ్యంలో 1991 సంవత్సరంలో జరిగిన సింగపూర్ ఎయిర్‌లైన్స్ విమానం అపహరణ సంఘటనను ఆయన ఒక ఉదాహరణగా ప్రస్తావించారు. అప్పట్లో పాకిస్తానీ అపహరణకారులు అప్పటి ప్రధానమంత్రి బెనజీర్ భుట్టోతో మాట్లాడాలని డిమాండ్ చేయగా, ఆమె నిద్రపోతున్నందున భంగపరచకూడదని సిబ్బంది నిరాకరించడం ఫ్యూడల్ సమాజానికి నిదర్శనమన్నారు. చివరికి సింగపూర్ కమాండోలు తక్షణ చర్యలు తీసుకుని ఆ విమానాన్ని సురక్షితంగా రక్షించాల్సి వచ్చింది. ఈ రకమైన నిజాయితీతో కూడిన విమర్శలు పాకిస్తాన్ వంటి దేశాలు తమ అంతర్గత బలహీనతలను త్వరగా ఎదుర్కొని స్వయం సమృద్ధి వైపు అడుగులు వేయాల్సిన అవసరాన్ని గుర్తు చేస్తున్నాయి. బాహ్య డిప్లొమసీ మాత్రమే ఏ దేశానికైనా సరిపోదని, అంతర్గత సంస్కరణలు, స్థిరమైన ఆర్థిక వృద్ధి, సమర్థవంతమైన పాలన మాత్రమే దేశాన్ని కాపాడగలవని ఈ సంఘటన నిరూపిస్తోంది. కేవలం అణు ఆయుధాలు ఉన్నందున మాత్రమే అంతర్జాతీయ సమాజం పాకిస్తాన్‌పై కొంత దృష్టి పెడుతోందని కౌసికన్ చేసిన సూచన ఎంతో ఆలోచనాత్మకంగా ఉంది. భారత్‌తో సహా పొరుగున ఉన్న అన్ని ప్రాంతీయ దేశాలకు పాకిస్తాన్ యొక్క అంతర్గత స్థిరత్వం ఎంతో కీలకమైన అంశంగా నిలుస్తుంది. ప్రస్తుతానికి ఈ తీవ్రమైన వ్యాఖ్యలపై పాకిస్తాన్ అధికారుల నుండి ఇంకా ఎలాంటి ఔపచారిక స్పందన బయటకు రాలేదు. అయినప్పటికీ బిలహరి కౌసికన్ చేసిన ఈ వ్యాఖ్యలు ఇప్పుడు గ్లోబల్ డిస్కోర్స్‌లో అత్యంత ముఖ్యమైన స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నాయి. పాకిస్తాన్ ఇకనైనా తన అంతర్గత లోపాలను సరిదిద్దుకోకపోతే దీర్ఘకాలికంగా పూర్తి రాజ్య వైఫల్యం అంచునకు చేరుకోవడం ఖాయమని అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.