నీట్ నిరసనల్లో అరెస్టయిన మైనర్లు, నేర చరిత్ర లేని విద్యార్థులను వెంటనే విడుదల చేయాలని సుప్రీంకోర్టు కీలక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది.
నీట్ పరీక్ష పేపర్ లీక్ ఆరోపణలపై దేశవ్యాప్తంగా సాగుతున్న విద్యార్థుల నిరసనల వ్యవహారంలో అత్యున్నత నాయస్థానం కీలక ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఆందోళనల సమయంలో నిర్బంధంలోకి తీసుకున్న 18 ఏళ్లలోపు మైనర్ విద్యార్థులతో పాటు ఎలాంటి నేర చరిత్ర లేని వారిని వెంటనే విడుదల చేయాలని సుప్రీంకోర్టు అన్ని రాష్ట్రాలను ఆదేశించింది. ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని జస్టిస్ జోయ్మాల్య బాగ్చి, జస్టిస్ వి. మోహనా కూడిన ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఈ మధ్యంతర ఆదేశాలు ఇచ్చింది. దర్యాప్తును యథావిధిగా కొనసాగించవచ్చని, అయితే విద్యార్థులపై ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ బలవంతపు చర్యలు తీసుకోకూడదని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది. దేశరాజధాని ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ సహా మహారాష్ట్ర, బీహార్, అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్, ఉత్తరప్రదేశ్, కేరళ వంటి రాష్ట్రాల్లో జూలై 20 నుంచి నిరసనలు ఉధృతంగా సాగుతున్నాయి. కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ విద్యార్థులు వీధుల్లోకి వచ్చి ఆందోళన చేపట్టారు. దీంతో పలు ప్రాంతాల్లో పోలీసులు నిరసనకారులను చెదరగొట్టేందుకు తీవ్రస్థాయిలో బలప్రయోగం చేశారనే ఆరోపణలు వెల్లువెత్తాయి. పోలీసుల వైఖరిని సవాలు చేస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లపై సమగ్ర విచారణ జరిపిన అత్యున్నత కోర్టు, బాధితులకు ఊరటనిచ్చేలా ఈ తీవ్రమైన ముందస్తు ఆదేశాలను జారీ చేయడం విశేషం. నిరసన సమయంలో పోలీసులు పెల్లెట్ గన్లు, నఖాలు ఉన్న లాఠీలు, ఎలక్ట్రిక్ బ్యాటన్లు, టియర్ గ్యాస్ ప్రయోగించారని పిటిషనర్లు అత్యున్నత కోర్టు దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. ఈ దాడిలో తీవ్రంగా గాయపడిన ఒక విద్యార్థి తన కంటిచూపును కోల్పోయాడని, ప్రతినిధులపై కూడా లాఠీ ఛార్జ్ జరిగిందని వివరించారు. ఇదిలా ఉండగా, బీహార్ రాష్ట్రంలో భద్రతా బలగాలు ఏకే-47 తుపాకులు ఉపయోగించారని లాయర్లు ఆరోపించారు. మరోవైపు నిరసనల్లో చొరబడిన ముసుగు వ్యక్తులు జరిపిన హింసలో 200 మందికి పైగా పోలీసు సిబ్బందికి గాయాలయ్యాయని ప్రభుత్వం తరఫు న్యాయవాదులు ధర్మాసనానికి తెలియజేశారు. మరో వైపు కేంద్రం మరియు ఢిల్లీ ప్రభుత్వం తరఫున సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా కోర్టులో వాదనలు వినిపించారు. నిరసనల్లో నిజమైన విద్యార్థులు కాకుండా ముసుగు ధరించిన అపరాధులు చొరబడి తీవ్ర హింసకు పాల్పడ్డారని ఆయన కోర్టుకు సమర్పించారు. ఫలితంగా పోలీసుల పై జరిగిన దాడుల పై కూడా నిష్పాక్షిక దర్యాప్తు జరగాలని విజ్ఞప్తి చేశారు. ఈ నేపథ్యంలో స్పందించిన సీజేఐ సూర్యకాంత్, ప్రాథమికంగా హింసాత్మక ఘటనలు జరిగినట్లు కనిపిస్తోందని అభిప్రాయపడ్డారు. రాజ్యాంగం ప్రసాదించిన శాంతియుత నిరసన హక్కును ఉల్లంఘించకూడదని సూచిస్తూనే, ఘటనపై స్వతంత్ర మరియు నిష్పాక్షిక విచారణ జరిపి తీరుతామని సంచలన వ్యాఖ్యలు చేశారు. పోలీసు చర్యలతో పాటు దుండగుల చొరబాటు అంశాలన్నింటినీ సమగ్రంగా పరిశీలిస్తామని సీజేఐ ఈ సందర్భంగా విస్పష్టంగా స్పష్టం చేశారు. ఘటనకు సంబంధించి సీసీటీవీ ఫుటేజ్, డ్రోన్ ఫుటేజ్, బాడీ కెమెరా రికార్డింగ్లు మరియు వైర్లెస్ కమ్యూనికేషన్లతో కూడిన డిజిటల్ సాక్ష్యాలన్నింటినీ వెంటనే భద్రపరచాలని కోర్టు ఆదేశించింది. అయితే ఈ సాక్ష్యాలను ఎట్టిపరిస్థితుల్లోనూ పబ్లిక్ డొమైన్లో ఉంచకూడదని స్పష్టమైన షరతు విధించింది. ఈ క్రమంలోనే కేంద్ర ప్రభుత్వంతో పాటు ఢిల్లీ, బీహార్, అస్సాం, పశ్చిమ బెంగాల్, మహారాష్ట్ర, ఉత్తరప్రదేశ్, మధ్యప్రదేశ్, కేరళ రాష్ట్రాల ప్రధాన కార్యదర్శులకు సుప్రీంకోర్టు అధికారికంగా నోటీసులు జారీ చేసింది. ఈ తీర్పు మొదటిసారి అరెస్టయిన మైనర్ విద్యార్థులకు పెద్ద ఊరటనిచ్చినప్పటికీ, గతంలో నేర చరిత్ర ఉన్నవారికి ఇది వర్తించదని ధర్మాసనం తెల్చిచెప్పింది. బాధ్యులైన భద్రతా సిబ్బంది తీరుపై మరియు నిరసనల్లో హింసను ప్రేరేపించిన మూకలపై స్పష్టత వచ్చే వరకు దర్యాప్తు కొనసాగనుంది. రాష్ట్రాల నుంచి కౌంటర్ అఫిడవిట్లు సమర్పించిన తరువాతే తదుపరి సమగ్ర విచారణ జరగనుంది. మొత్తానికి ప్రజాస్వామ్యబద్ధమైన నిరసన హక్కును కాపాడుతూనే, మరోవైపు శాంతిభద్రతల పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన ఈ మధ్యంతర ఉత్తర్వులు దేశవ్యాప్తంగా అత్యంత ప్రాధాన్యతను సంతరించుకున్నాయి.