ప్రభుత్వ అధికారిక గౌరవాలను నిరాకరించిన ముద్రగడ కుటుంబం

కాపు ఉద్యమ నేత, మాజీ మంత్రి ముద్రగడ పద్మనాభం అంత్యక్రియల నిర్వహణ విషయంలో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ఆయన అంత్యక్రియలను అధికారిక లాంఛనాలతో నిర్వహించాలన్న ఆంధ్రప్రదేశ్ కూటమి ప్రభుత్వ నిర్ణయాన్ని కుటుంబ సభ్యులు పూర్తిగా తిరస్కరించారు. కాకినాడ జిల్లా కిర్లంపూడిలోని నివాస ఆవరణలోనే కేవలం హిందూ సంప్రదాయాల ప్రకారం సాదాసీదాగా అంత్యక్రియలు జరపాలని వారు నిశ్చయించుకున్నారు. ముద్రగడ అధికారిక అంత్యక్రియల తిరస్కరణ అంశాన్ని వైఎస్ఆర్‌సీపీ నేత జక్కంపూడి రాజా బుధవారం అధికారికంగా ప్రకటించారు. తమకు ప్రభుత్వ గౌరవాలు, మొసలి కన్నీళ్లు అవసరం లేదని కుటుంబం తేల్చిచెప్పింది. రాజకీయాల్లో సుదీర్ఘ కాలం పాటు కొనసాగిన ముద్రగడ పద్మనాభం జూలై 14 న కన్నుమూశారు. హైదరాబాద్‌లోని సింధు ఆసుపత్రిలో వయసు సంబంధిత సమస్యలు, శ్వాసకోశ, కిడ్నీ వ్యాధులతో చికిత్స పొందుతూ ఆయన మరణించారు. 73 సంవత్సరాల వయసున్న ఆయన తన జీవితంలో దాదాపు ఐదు దశాబ్దాల పాటు క్రియాశీల రాజకీయాల్లో కొనసాగారు. కిర్లంపూడి స్వగ్రామంగా కలిగిన ఆయన నాలుగు సార్లు శాసనసభ్యుడిగా, ఒకసారి పార్లమెంట్ సభ్యుడిగా మరియు రాష్ట్ర మంత్రిగా సేవలు అందించారు. కాపు సామాజికవర్గ హక్కుల కోసం ఆయన చేసిన పోరాటాలు చరిత్రలో నిలిచిపోయాయి. గతంలో కాపు రిజర్వేషన్ల సాధన కోసం ముద్రగడ నేతృత్వంలో పెద్ద ఎత్తున ఉద్యమాలు జరిగాయి. ముఖ్యంగా 1994 నాటి దీక్ష, 2016 లో నిర్వహించిన తుని కాపు ఐక్య గర్జన సభ రాష్ట్ర రాజకీయాలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేశాయి. ఇదిలా ఉండగా నాటి చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వ హయాంలో ముద్రగడ కుటుంబం అనేక అవమానాలను ఎదుర్కొందని జక్కంపూడి రాజా గుర్తు చేశారు. జీవించి ఉన్న కాలంలో ఆయనను తీవ్రంగా ఇబ్బందులకు గురిచేసిన వారు, ఇప్పుడు మరణానంతరం గౌరవాలు ప్రకటించడం పట్ల కుటుంబ సభ్యులు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ముద్రగడ మరణ వార్త తెలిసిన వెంటనే ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు, ఉపముఖ్యమంత్రి పవన్ కళ్యాణ్ చర్చించుకుని అధికారిక లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు జరపాలని ఆదేశించారు. జనసేన పార్టీ తరపున కూడా ఈ మేరకు ప్రకటనలు వెలువడ్డాయి. ఫలితంగా ప్రభుత్వం తరపున ఏర్పాట్లు చేయడానికి అధికారులు సిద్ధమైనప్పటికీ, కుటుంబం నుంచి వ్యతిరేకత రావడంతో వెనక్కి తగ్గాల్సి వచ్చింది. ముద్రగడ ఎన్నడూ పదవుల కోసం ఆశపడలేదని, ఆయన ఆత్మగౌరవానికి భంగం కలిగించేలా ఉన్న ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనలను తాము అంగీకరించబోమని స్పష్టం చేశారు. ఈ పరిణామం ప్రస్తుతం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో మరియు కాపు సామాజికవర్గంలో తీవ్ర సంచలనంగా మారింది. మాజీ ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ జగన్‌మోహన్ రెడ్డి సహా పలువురు వైఎస్ఆర్‌సీపీ నాయకులు ముద్రగడను పితృ సమానుడిగా అభివర్ణిస్తూ ప్రగాఢ సంతాపం వ్యక్తం చేశారు. డిప్యూటీ సీఎం పవన్ కళ్యాణ్ కూడా భావోద్వేగ సందేశంతో నివాళులు అర్పించినప్పటికీ, కుటుంబ సభ్యుల నిర్ణయం కూటమి ప్రభుత్వ పెద్దలను షాక్‌కు గురిచేసింది. బతికి ఉన్నప్పుడు నాయకుడిని గౌరవించకుండా, మరణించాక రాజకీయం చేయడం సరికాదని అభిమానులు సైతం ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. దశాబ్దాల పాటు కాపు సమాజానికి బీసీ రిజర్వేషన్ల కోసం పోరాడిన యోధుడిగా ముద్రగడ పద్మనాభం స్థానం చెక్కుచెదరనిది. ఆయన మరణం రాష్ట్ర రంగానికి, ముఖ్యంగా కాపు సామాజికవర్గానికి తీరని లోటుగా మిగిలిపోయింది. రాజకీయ ప్రతీకారాలు, పాత వివాదాల నేపథ్యంలో కుటుంబం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వారి ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఎటువంటి ప్రభుత్వ ఆడంబరాలు లేకుండా, కేవలం సొంత బంధువులు, అభిమానుల సమక్షంలోనే ఈ మహానాయకుడి చివరి ప్రయాణం సాదాసీదాగా ముగియనుంది.