హార్ముజ్ మళ్లీ తెరుచుకోనుందా? ఇరాన్-ఓమన్ కీలక చర్చలు!

వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలను మళ్లీ ప్రారంభించేందుకు ఇరాన్, ఓమన్ దేశాల మధ్య ఉన్నత స్థాయి చర్చలు జరిగాయి. టెహ్రాన్‌లో ఓమన్ ప్రతినిధి బృందంతో ఇరాన్ అధికారులు రెండు రోజుల పాటు సుదీర్ఘ సంప్రదింపులు నిర్వహించారు. ఈ చర్చల్లో పురోగతి కనిపిస్తోందని ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ అధికార ప్రతినిధి ఇస్మాయిల్ బఘాయీ వెల్లడించారు. సముద్రతీర దేశాల సార్వభౌమాధికారానికి భంగం కలగకుండా వ్యాపార నౌకలకు సురక్షిత మార్గాన్ని కల్పించడమే ఈ మంతనాల ముఖ్య ఉద్దేశమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ప్రస్తుతం ఓడల ప్రయాణం నిలిచిపోయినప్పటికీ, త్వరలోనే ఒక సానుకూల పరిష్కారం లభిస్తుందని ధీమా వ్యక్తం చేశారు. ఈ వివాదానికి సంబంధించిన నేపథ్యాన్ని పరిశీలిస్తే గత జూన్ నెలలో కీలక పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. హార్ముజ్ జలసంధిని ఉపయోగించుకునే నౌకలపై సేవా రుసుములు విధించాలని ఇరాన్, ఓమన్ భావించాయి. అయితే ఈ నిర్ణయాన్ని అమెరికా తీవ్రంగా నిరసించడంతో రెండు దేశాల మధ్య కుదిరిన తాత్కాలిక అవగాహన ఒక్కసారిగా దెబ్బతిన్నది. దీంతో అమెరికా కఠిన చర్యలకు దిగగా, ఇరాన్ కూడా అంతే తీవ్రంగా స్పందించింది. తమ అనుమతి లేనిదే ఏ ఒక్క నౌకను కూడా ఈ జలసంధి గుండా వెళ్లనివ్వమని హెచ్చరిస్తూ మార్గాన్ని మూసివేసింది. ఇదిలా ఉండగా ఓమన్ తీరం గుండా నౌకలను మళ్లించేందుకు అమెరికా మద్దతుతో జరిగిన ప్రయత్నాలను ఇరాన్ పూర్తిగా అడ్డుకుంది. దీంతో ఈ ప్రాంతంలో తీవ్ర ఉత్కంఠ వాతావరణం నెలకొంది. అయితే ఇటీవల ఇరాన్‌పై అమెరికా జరిపే దాడులు నిలిచిపోవడంతో పరిస్థితి కొంత సడలింది. ఫలితంగా టెహ్రాన్ మరియు మస్కట్ మధ్య దౌత్యపరమైన చర్చలు మళ్లీ మొదలయ్యాయి. ఈ పరిణామం వ్యాపార రంగంలో కాస్త ఉపశమనాన్ని ఇచ్చింది. భారతీయ నావికుల భద్రతకు తమ ప్రభుత్వం ఎల్లప్పుడూ కట్టుబడి ఉంటుందని భారత్‌లో ఇరాన్ రాయబారి మహమ్మద్ ఫత్హాలీ తెలిపారు. పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో శాంతి నెలకొల్పడమే తమ ప్రాథమిక లక్ష్యమని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు. ఈ ఘటనపై టెహ్రాన్‌లోని భారత రాయబార కార్యాలయం తక్షణమే స్పందించింది. కాపాడబడిన 28 మంది భారతీయ నావికులు పూర్తి సురక్షితంగా ఉన్నారని అధికారికంగా ధృవీకరించింది. ప్రస్తుతం రెండు దేశాల మధ్య సాగుతున్న సాంకేతిక, రాజకీయ చర్చలు సఫలమైతే హార్ముజ్ మార్గం త్వరలోనే పూర్తిస్థాయిలో తెరుచుకునే అవకాశం ఉంది. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి ఈ జలసంధి అత్యంత ప్రాధాన్యమైనది కావడంతో ప్రపంచ దేశాలు కూడా ఈ మంతనాల వైపు ఆసక్తిగా చూస్తున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో ఇరాన్, ఓమన్ నిర్ణయాలు ప్రాంతీయ స్థిరత్వానికి మార్గం సుగమం చేస్తాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.