హైదరాబాద్ మెట్రోకు ₹15,000 కోట్ల షాక్.. ఫండింగ్ స్తంభించడం వెనుక అసలు ట్విస్ట్!

హైదరాబాద్ సిటీ ట్రాఫిక్ కష్టాలను తీర్చే మెట్రో రైలు ప్రాజెక్ట్ చుట్టూ ఇప్పుడు తీవ్ర రాజకీయం నడుస్తోంది. L&T నుంచి హైదరాబాద్ మెట్రో ఫేజ్-1ను తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఏకంగా ₹15,000 కోట్లకు టేకోవర్ చేసింది. ఈ అసెట్స్ విలువ మొత్తం ₹30,000 కోట్లుగా ఉంది. అయితే ప్రస్తుతం 8.25% వడ్డీతో ఉన్న బ్యాంక్ లోన్లను జపాన్ ఎంటిటీ ద్వారా 4% వడ్డీకే రీఫైనాన్స్ చేయాలని IRFC ప్లాన్ చేసింది. దీనికి సంబంధించి మే 25న అగ్రిమెంట్స్ కూడా పూర్తయ్యాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సైతం తన వంతుగా ₹1,400 కోట్ల మార్జిన్ మనీతో పాటు ₹84 కోట్ల ప్రాసెసింగ్ ఫీజును చెల్లించింది. జూన్ 15 లోపు ఈ ₹13,600 కోట్ల లోన్ విడుదల కావాల్సి ఉన్నా ఇప్పటివరకు డిస్బర్స్ కాకపోవడంతో ఫండింగ్ పూర్తిగా స్తంభించిపోయింది. ఈ ఫండ్స్ ఆలస్యంపై తెలంగాణ సీఎం ఎ. రేవంత్ రెడ్డి కేంద్ర ప్రభుత్వంపై తీవ్రస్థాయిలో విరుచుకుపడ్డారు. ఈ మేరకు కేంద్ర మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డికి సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ఘాటైన లేఖ రాశారు. మెట్రో ఫేజ్-1 లోన్ వెంటనే విడుదల చేయాలని, అలాగే ₹38,595 కోట్ల అంచనాతో ఉన్న 123 కిలోమీటర్ల ఫేజ్-2 ప్రాజెక్టుకు అప్రూవల్స్ ఇవ్వాలని డిమాండ్ చేశారు. కేంద్ర మంత్రులు కావాలనే రాజకీయ కారణాలతో ఈ ప్రాజెక్టును అడ్డుకుంటున్నారని రేవంత్ రెడ్డి ఆరోపించారు. అంతేకాకుండా కేంద్రంలోని బీజేపీ నేతలు ప్రతిపక్ష BRS నేతలతో కలిసి కుట్రలు చేస్తున్నారని మండిపడ్డారు. ఒకవేళ కేంద్రం నో అబ్జెక్షన్ సర్టిఫికేట్ (NOC) ఇవ్వకపోతే రాష్ట్ర ప్రభుత్వమే సొంతంగా ఫండ్స్ సమకూర్చుకుని ఫేజ్-2 పూర్తి చేస్తుందని సవాల్ విసిరారు. సీఎం రేవంత్ రెడ్డి చేసిన ఈ రాజకీయ ఆరోపణలను కేంద్ర మంత్రి జి. కిషన్ రెడ్డి అంతే వేగంగా ఖండించారు. ఈ మెట్రో లోన్ అనేది కేవలం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం మరియు లెండర్ మధ్య ఉన్న అంతర్గత విషయమని స్పష్టం చేశారు. ఇందులో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఎలాంటి జోక్యం చేసుకోవడం లేదని కిషన్ రెడ్డి కౌంటర్ ఇచ్చారు. మెట్రోకు వచ్చే రెవెన్యూలను ముందుగా ఆపరేషన్స్ మరియు మెయింటెనెన్స్ కోసమే ఉపయోగించాలనే కీలకమైన షరతులు ఉన్నాయని గుర్తు చేశారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కొన్ని ఆర్థిక కండిషన్స్ ఒప్పుకోకపోవడం వల్లే లోన్ విడుదల ఆలస్యం అవుతోందని వివరించారు. ఇది పూర్తిగా ఫైనాన్షియల్ మరియు ప్రొసీజరల్ అంశమే తప్ప ఇందులో ఎలాంటి రాజకీయం లేదని ఆయన గట్టిగా వాదించారు. ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో ప్రొసీజరల్ డిలే ఉందనేది వాస్తవం. మెట్రో టేకోవర్, లోన్ ట్రాన్స్‌ఫర్, ఈక్విటీ షేరింగ్ వంటి అంశాలు చాలా సంక్లిష్టమైనవి. వీటికి తోడు ఎల్ అండ్ టీ సంస్థకు ఫేజ్-1 ద్వారా ఏటా ₹400 కోట్ల నుండి ₹600 కోట్ల వరకు నష్టాలు వస్తున్నాయి. పీపీపీ మోడల్‌లో ఉన్న లోపాల వల్ల సమస్యలు మరింత ఎక్కువయ్యాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఫేజ్-1 మరియు ఫేజ్-2 లైన్లను సమగ్రంగా ఇంటిగ్రేషన్ చేయాలనే పట్టుదలతో ఉండటం కూడా ఈ ఆలస్యానికి ఒక కారణం కావచ్చు. మరోవైపు తెలంగాణలో కాంగ్రెస్ వర్సెస్ బీజేపీ-బీఆర్ఎస్ మధ్య నడుస్తున్న తీవ్ర రాజకీయాలు ఈ ప్రాజెక్టును చుట్టుముట్టాయి. నిధుల ఆలస్యానికి కేంద్రమే కారణమంటూ రేవంత్ రెడ్డి బ్లేమ్ గేమ్ ప్రారంభించగా, కిషన్ రెడ్డి కౌంటర్ ఇవ్వడం హాట్ టాపిక్‌గా మారింది. విజయవాడ, అహ్మదాబాద్ వంటి ఇతర నగరాల మెట్రో ప్రాజెక్టులకు కేంద్ర అప్రూవల్స్ వేగంగా రావడం, హైదరాబాద్‌కు మాత్రం పెండింగ్‌లో పెట్టడం ఇక్కడ రాజకీయ ఆరోపణలకు మరింత ఆజ్యం పోస్తోంది. ప్రస్తుతానికైతే హైదరాబాద్ మెట్రోకు రావాల్సిన భారీ లోన్ అమౌంట్ ఇంకా డిస్బర్స్ కాలేదు. అటు ఫేజ్-2కు సంబంధించిన కేంద్ర అనుమతులు కూడా పెండింగ్‌లోనే ఉండిపోయాయి. ఇరు పార్టీల మధ్య పొలిటికల్ వార్ నడుస్తున్నప్పటికీ హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్ సమస్యల పరిష్కారానికి త్వరితగతిన నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇరు పక్షాలు రాజకీయాలను పక్కనబెట్టి ప్రజల సౌకర్యార్థం ఈ ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్లాలని నగరవాసులు కోరుకుంటున్నారు.