మూసీ భూసేకరణ వివాదంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి హైకోర్టు కౌంటర్

తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మకంగా చేపట్టిన మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్ డెవలప్‌మెంట్ ప్రాజెక్టు పరిధిలోని భూసేకరణకు సంబంధించి హైకోర్టులో కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్ డెవలప్‌మెంట్ ప్రాజెక్టు పేరుతో హిమాయత్‌సాగర్ పరిధిలో తమ పట్టా భూములను స్వాధీనం చేసుకోవడాన్ని సవాల్ చేస్తూ బాధిత భూయజమానులు దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై విచారణ జరిపిన న్యాయస్థానం మధ్యంతర ఆదేశాలు జారీ చేసింది. పిటిషనర్ల తరఫు న్యాయవాదులు కె. వివేక్ రెడ్డి, కె. ప్రతీక్ రెడ్డిల వాదనలను ఆలకించిన ధర్మాసనం, తదుపరి ఉత్తర్వులు వచ్చే వరకు పిటిషనర్ల భూములను స్వాధీనం చేసుకోవద్దని ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. ఈ ప్రాజెక్ట్ కింద నిర్దిష్టంగా భూములు కోల్పోతున్న పిటిషనర్లకు మాత్రమే ఈ తాత్కాలిక రక్షణ లభించిందని బాధితులు వెల్లడించారు. ఈ ప్రాజెక్టు నేపథ్యాన్ని పరిశీలిస్తే, మూసీ నదిని సంపూర్ణంగా పునరుజ్జీవింపజేసి 55 కిలోమీటర్ల పొడవునా రివర్‌ఫ్రంట్ అభివృద్ధి చేయడం తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంది. ఇందులో భాగంగా మొదటి దశలో హిమాయత్‌సాగర్ నుంచి బాపూఘాట్ లేదా గాంధీ సరోవర్ వరకు సుమారు 9.2 కిలోమీటర్లు, ఉస్మాన్‌సాగర్ నుంచి బాపూఘాట్ వరకు సుమారు 11 నుంచి 12 కిలోమీటర్ల మేర ప్రాధాన్యత స్ట్రెచ్‌లుగా అధికారులు గురింఛారు. 2026 ఫిబ్రవరి నెలలో మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్ డెవలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ మరియు రెవెన్యూ అధికారులు భూసేకరణ ప్రక్రియ కోసం నోటిఫికేషన్లు జారీ చేశారు. ముఖ్యంగా కిస్మత్‌పూర్, బండ్లగూడ జాగీర్, గండిపేట, నర్సింగి, హైడర్‌గూడ, బుద్వేల్ వంటి పరిసర ప్రాంతాల్లోని సర్వే నంబర్లను ఈ నోటిఫికేషన్లలో పేర్కొన్నారు. దీంతో తమ ఆస్తులను కోల్పోతున్న భూయజమానులు తీవ్ర ఆందోళన చెంది న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఇదిలా ఉండగా ప్రభుత్వం భూయజమానులకు టీడీఆర్ లేదా తగిన పరిహారం ఇస్తామని చెబుతున్నప్పటికీ, కొందరు బాధితులు నగదు, రెడీ ఫ్లాట్లు లేదా ప్రత్యామ్నాయ ప్లాట్లు కోరుతున్నారు. మరికొందరు యజమానులు తమ భూమిని వదులుకోవడానికి అసలే సిద్ధంగా లేరని తెలిపారు. స్పష్టమైన వివరణాత్మక ప్రాజెక్టు నివేదిక లేకపోవడం, సామాజిక ప్రభావ అంచనా పూర్తి కాకుండా భూసేకరణ నోటిఫికేషన్లు ఇవ్వడం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 300-ఏ మరియు ఆర్టికల్ 14లను ఉల్లంఘించడమేనని పిటిషనర్లు తమ వాదనలో గట్టిగా వినిపించారు. ఫలితంగా ఈ వివాదంపై స్పందించిన ఉన్నత న్యాయస్థానం వెంటనే కౌంటర్ అఫిడవిట్ దాఖలు చేయాలని తెలంగాణ ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. ఈ నేపథ్యంలో గతంలో 2024లో జస్టిస్ సీవీ భాస్కర్ రెడ్డి ధర్మాసనం ఇచ్చిన ఆదేశాలను కూడా బాధితులు గుర్తుచేస్తున్నారు. అక్రమ ఆక్రమణలను తొలగించవచ్చని, అయితే పట్టా లేదా శికం పట్టా భూములైతే చట్టబద్ధంగా 2013 భూసేకరణ చట్టం ప్రకారం సేకరించి పరిహారం ఇవ్వాలని, సామాజిక-ఆర్థిక సర్వే నిర్వహించాలని గతంలోనే కోర్టు స్పష్టం చేసింది. అనధికార నిర్మాణాలపై చర్యలు తీసుకునే సమయంలో కూడా సరైన నోటీసులు ఇస్తూ సుప్రీంకోర్టు మార్గదర్శకాలను తప్పనిసరిగా పాటించాలని కోర్టు ఆనాడే ఆదేశించింది. మరోవైపు ఆసియా అభివృద్ధి బ్యాంకు సహాయంతో నగరాభివృద్ధి, వరద నియంత్రణ, కాలుష్య నివారణే ధ్యేయంగా ఈ ప్రాజెక్టు చేపడుతున్నామని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేస్తోంది. మొదటి దశకు పర్యావరణ అనుమతులు వచ్చాయని, 2013 భూసేకరణ చట్టం కింద ఎవరికీ అన్యాయం జరగకుండా పరిహారం అందిస్తామని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి కూడా పలు సందర్భాల్లో వెల్లడించారు. అయితే భూసేకరణ సాగుతున్న వేగం, పరిహార స్వరూపం, బఫర్ జోన్ సరిహద్దుల అంశంలో ప్రజలకు పూర్తిస్థాయిలో స్పష్టత రావడం లేదని బాధితులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. హిమాయత్‌సాగర్, ఉస్మాన్‌సాగర్ రిజర్వాయర్లు హైదరాబాద్ తాగునీటి మూలాలు కావడంతో ఈ కేసు ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. కాగా ప్రభుత్వం కౌంటర్ దాఖలు చేసిన అనంతరమే హైకోర్టులో తదుపరి విచారణ కొనసాగనుంది. ఈ ప్రక్రియలో వివరణాత్మక ప్రాజెక్టు నివేదిక, బఫర్ జోన్ మ్యాపులు, సర్వే వివరాలు మరియు పరిహార విధానాన్ని ప్రభుత్వం కోర్టుకు సమర్పించే అవకాశం ఉంది. పిటిషనర్ల భూములపై తాత్కాలిక స్టే అమలులో ఉన్నందున ఆ నిర్దిష్ట స్థలాల్లో భూస్వాధీన చర్యలు తాత్కాలికంగా నిలిచిపోనున్నాయి. అయితే మిగిలిన ప్రాంతాల్లో ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన ఇతర పనులు యథాతథంగా కొనసాగే వీలుంది. ఈ కేసులో వెలువడే తుది తీర్పు మూసీ రివర్‌ఫ్రంట్ ప్రాజెక్టు భవిష్యత్తుపై మరియు వేలాది బాధిత కుటుంబాల హక్కులపై తీవ్ర ప్రభావం చూపనుంది.