గాంధీజీ చేతిరాత డైరీ ముంబై సాఫ్రాన్ఆర్ట్ వేలంలో రూ.16.20 కోట్లకు అమ్ముడైంది. 688 రోజువారీ ఆలోచనలున్న ఈ సంకలనం భారతీయ చారిత్రక పత్రాల్లో కొత్త రికార్డు సృష్టించింది.
మహాత్మా గాంధీ స్వయంగా రాసిన అరుదైన చేతిరాత డైరీ వేలంలో రూ.16.20 కోట్ల భారీ ధర పలికింది. ముంబైలోని సాఫ్రాన్ఆర్ట్ నిర్వహించిన వేలంలో ‘ఎ థాట్ ఫర్ ది డే’ సంకలనం ఈ రికార్డు సృష్టించింది. భారతీయ చారిత్రక పత్రానికి వేలంలో ఇప్పటివరకు నమోదైన అత్యధిక ధర ఇదేనని వేలం సంస్థ వెల్లడించింది. గాంధీజీ తన సన్నిహితుడు ఆనంద్ టి. హింగోరాని కోసం రాసిన 688 రోజువారీ ఆలోచనలు ఇందులో ఉన్నాయి. కొనుగోలుదారు భారతీయుడేనని సంస్థ తెలిపింది, అయితే ఆయన గుర్తింపును మాత్రం బహిర్గతం చేయలేదు. గాంధీజీ ఈ రోజువారీ ఆలోచనలను 1944 నవంబర్ 20 నుంచి 1946 అక్టోబర్ 10 వరకు రాశారు. దాదాపు 23 నెలల కాలంలో ఆయన చేతిరాతతో మొత్తం 688 ఆలోచనలు ఈ సంకలనంలో నమోదయ్యాయి. హింగోరాని భార్య విద్యా మరణం తర్వాత ఆయనకు ఓదార్పు, మార్గదర్శకత్వం అందించేందుకు గాంధీజీ ఈ రచనలు ప్రారంభించారు. సత్యం, అహింస, సేవ, ఆత్మసంయమనం, భయరహితత్వం, ప్రార్థన, కర్తవ్యం వంటి అంశాలకు ఇందులో ప్రధాన స్థానం ఉంది. రామనామం, అస్పృశ్యతా నిర్మూలన వంటి అంశాలపై కూడా గాంధీజీ వ్యక్తిగత దృక్పథం ఈ చేతిరాత డైరీలో కనిపిస్తుంది. ఆనంద్ టి. హింగోరాని 1930లో తొలిసారి గాంధీజీని కలుసుకుని, అనంతరం సబర్మతి ఆశ్రమంలో పనిచేశారు. దండి మార్చ్, శాసనోల్లంఘన, క్విట్ ఇండియా ఉద్యమాల్లో పాల్గొని స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ఆయన తన పాత్ర పోషించారు. దీంతో గాంధీజీతో హింగోరానికి ఏర్పడిన అనుబంధం రాజకీయ పరిధిని దాటి వ్యక్తిగత స్థాయికి చేరుకుంది. తర్వాత గాంధీ రచనల ప్రచురణకర్తగా, పోషకుడిగా హింగోరాని కొనసాగారు. ఆయన కుటుంబం ఈ అరుదైన గాంధీజీ చేతిరాత డైరీని తరతరాలుగా జాగ్రత్తగా భద్రపరిచింది. ‘గాంధీ: ఫ్రమ్ ది కలెక్షన్ ఆఫ్ ఆనంద్ టి. హింగోరాని’ పేరుతో ఈ ప్రత్యేక వేలం నిర్వహించారు. ఇందులో లేఖలు, చేతిరాత ప్రతులు, ఛాయాచిత్రాలు, రాట్నం, తపాలా బిళ్లలు సహా మొత్తం 86 వస్తువులు ఉన్నాయి. ‘మెసేజ్ ఆన్ గాడ్’ పేరుతో ఉన్న మరో సంకలనం రూ.1.68 కోట్ల ధర పలికింది. గాంధీజీ ఉపయోగించిన పెటీ చరఖా, రెండు లేఖలు కలిపి రూ.1.02 కోట్లకు అమ్ముడయ్యాయి. ఫలితంగా గాంధీజీ వ్యక్తిగత జీవితానికి సంబంధించిన వస్తువుల చారిత్రక ప్రాధాన్యత ఈ వేలంలో మరోసారి స్పష్టమైంది. ఆయన సంతకం చేసిన అరుదైన ఛాయాచిత్రం కూడా రూ.78 లక్షల ధర పలికింది. ఈ నేపథ్యంలో సాఫ్రాన్ఆర్ట్ సహ వ్యవస్థాపకురాలు మినాల్ వజీరానీ ఈ పత్రాల ప్రత్యేకతను వివరించారు. గాంధీజీని సాధారణంగా రాజకీయ ఉద్యమాల కోణంలోనే ఎక్కువగా గుర్తుచేసుకుంటారని ఆమె పేర్కొన్నారు. అయితే ఈ పత్రాలు ఆయన వ్యక్తిగత సంబంధాలకు ఇచ్చిన ప్రాధాన్యతను మరింత దగ్గరగా చూపిస్తున్నాయని వివరించారు. రోజువారీ మానవ సంబంధాల విలువను గాంధీజీ ఎలా చూశారో ఈ రచనల ద్వారా తెలుస్తుందని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు. మరోవైపు రూ.16.20 కోట్లకు గాంధీజీ చేతిరాత డైరీని కొనుగోలు చేసిన వ్యక్తి భారతీయుడేనని సంస్థ ధ్రువీకరించింది. కొనుగోలుదారు పేరు వెల్లడించకపోయినా, ఈ అరుదైన గాంధీజీ చేతిరాత డైరీ దేశంలోనే ఉండనుండటం మరో కీలక అంశం. స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ చరిత్రకు సంబంధించిన వ్యక్తిగత ఆధారాలను వెలుగులోకి తీసుకురావడంలో ఈ వేలం ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. రాజకీయ నాయకుడిగానే కాకుండా వ్యక్తిగత మార్గదర్శిగా గాంధీజీ మరో కోణాన్ని ఈ 688 ఆలోచనలు పరిచయం చేస్తున్నాయి. ఆధ్యాత్మిక దృక్పథం, నైతిక ఆచరణ, మానవ సంబంధాలపై ఆయన అభిప్రాయాలను ఈ చేతిరాత డైరీ భద్రపరిచింది. రూ.16.20 కోట్ల రికార్డు ధరతో ఇప్పుడు ఈ చారిత్రక సంకలనం భారతీయ వేలం చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించింది.