ఇ-20 పెట్రోల్ కలిపిన ఇంధనం విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం పంతం ఎందుకు.?
ఇ-20 పెట్రోల్ వాడకంపై వాహనదారుల ఆందోళనలు, దేశీయ ఆహార భద్రత, వ్యవసాయ రంగా సుస్థిరతపై ఇథనాల్ విధానాల ప్రభావంపై ప్రత్యేక విశ్లేషణ.
భారతదేశ ఇంధన రంగంలో సరికొత్త విప్లవంగా భావిస్తున్న ఇథనాల్ బ్లెండింగ్ విధానం ప్రస్తుతం దేశవ్యాప్తంగా తీవ్రమైన విధానపరమైన చర్చకు మరియు ప్రజల్లో భిన్నాభిప్రాయాలకు దారితీస్తోంది. ప్రధానంగా ఇ-20 పెట్రోల్ అంటే ఇరవై శాతం ఇథనాల్ కలిపిన ఇంధనం మార్కెట్లోకి విస్తృతంగా అందుబాటులోకి రావడంపై వాహనదారుల నుంచి తీవ్ర అభ్యంతరాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రభుత్వ విధానాలను సాధారణంగా గట్టిగా సమర్థించే రాజకీయ వర్గాలు సైతం ఈ వ్యవహారంలో వినియోగదారుల వైపు నిలబడటం ఈ వివాదం యొక్క తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది. ఈ ఇంధనం వాడకం వల్ల మైలేజీ పడిపోతుందని, ఇంజన్ల అంతర్గత సామర్థ్యం తీవ్రంగా దెబ్బతింటుందని మెజారిటీ వాహనదారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఇంతటి ప్రజావ్యతిరేకత మరియు సాంకేతిక సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నప్పటికీ కేంద్ర ప్రభుత్వం మాత్రం ఈ విధానం నుంచి వెనక్కి తగ్గేది లేదని స్పష్టం చేయడం వెనుక ఉన్న వ్యూహాత్మక మరియు ఆర్థిక కారణాలు సుదీర్ఘమైన విశ్లేషణకు దారితీస్తున్నాయి. భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులు మరియు అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్ ఒడిదుడుకుల నేపథ్యంలో ఈ వివాదాన్ని పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. భారతదేశం తన పెట్రోలియం అవసరాల్లో దాదాపు ఎనభై శాతానికి పైగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. మన మొత్తం దేశీయ దిగుమతుల్లో మూడో వంతు కేవలం హైడ్రోకార్బన్ల కొనుగోలుకే ఖర్చవుతోంది. ఇటీవల పశ్చిమ ఆసియాలో చోటుచేసుకున్న యుద్ధ వాతావరణం మరియు అంతర్జాతీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల ప్రపంచ ఇంధన సరఫరా వ్యవస్థ తీవ్రంగా ప్రభావితమైంది. ముఖ్యంగా అంతర్జాతీయ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి మూసివేత భయాలు మరియు చమురు ధరలు బ్యారెల్కు డెబ్బై డాలర్ల నుంచి వంద డాలర్లు దాటిపోవడం వంటి పరిణామాలు దేశీయ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్రమైన భారాన్ని మోపాయి. ఇటువంటి ప్రపంచ చమురు కుదుపుల నుంచి దేశాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఇంధన భద్రత సాధించడం అత్యంత ఆవశ్యకమని పాలకులు భావిస్తున్నారు. ఈ ఇంధన స్వయంసమృద్ధి ప్రయాణంలో భాగంగానే దేశీయంగా లభ్యమయ్యే ఇథనాల్ను పెట్రోల్లో కలపాలనే ప్రతిపాదన రూపుదిద్దుకుంది. రెండు వేల పద్నాలుగు నాటికి పెట్రోల్లో ఇథనాల్ బ్లెండింగ్ కేవలం ఒకటిన్నర శాతంగా మాత్రమే ఉండేది. దీనిని క్రమంగా పెంచుకుంటూ పోయి అనుకున్న గడువు కంటే ముందే ఇరవై శాతం లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడం ప్రభుత్వ పరంగా ఒక పెద్ద విజయంగా ప్రచారం చేయబడుతోంది. దీనివల్ల విదేశీ మారకద్రవ్యం భారీగా ఆదా అవుతుందనేది మొదటి బలమైన వాదన. అదే సమయంలో సాంప్రదాయ శిలాజ ఇంధనాల వాడకం వల్ల పర్యావరణంలోకి విడుదలయ్యే హానికరమైన కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించడం ద్వారా గ్రీన్ హౌస్ వాయువుల ప్రభావానికి అడ్డుకట్ట వేయవచ్చని పర్యావరణ సమతుల్యత కోణంలో ప్రభుత్వం వివరిస్తోంది. అలాగే దేశీయంగా ఇథనాల్ ఉత్పత్తిని పెంచడం ద్వారా వ్యవసాయ రంగానికి ఒక నూతన మార్కెట్ లభిస్తుందని నమ్ముతున్నారు. మన దేశంలో ఇథనాల్ను ప్రధానంగా చెరకు రసం లేదా మొలాసిస్ నుంచి తయారు చేస్తున్నారు. ఆ తర్వాత స్థానంలో మొక్కజొన్న మరియు ఇతర వ్యవసాయ వ్యర్థాలు ఉన్నాయి. భారత ఆహార సంస్థ గోదాముల్లో పేరుకుపోయిన లక్షలాది టన్నుల బియ్యాన్ని సైతం ఇథనాల్ తయారీకి కేటాయించడం ద్వారా రైతులకు అదనపు ఆదాయం లభిస్తుందని గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతం అవుతుందని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది. ప్రభుత్వ వాదనలు ఇలా ఉంటే క్షేత్రస్థాయిలో వినియోగదారుల అనుభవాలు మరియు స్వతంత్ర ఆర్థికవేత్తల విశ్లేషణలు దీనికి పూర్తి భిన్నంగా ఉన్నాయి. ఇథనాల్ మిశ్రమ పెట్రోల్ వాడకం వల్ల వాహనదారులపై అదనపు భారం పడుతోందే తప్ప ఎటువంటి ఉపశమనం లభించడం లేదు. ఇథనాల్ బ్లెండింగ్లో ప్రపంచంలోనే అగ్రగామిగా ఉన్న బ్రెజిల్ వంటి దేశాలలో ఇథనాల్ కలిపిన ఇంధనం సాధారణ పెట్రోల్ కంటే దాదాపు ముప్పై శాతం తక్కువ ధరకు వినియోగదారులకు లభిస్తుంది. కానీ భారతదేశంలో ఇథనాల్ ఉత్పత్తి వ్యయం ఎక్కువగా ఉండటంతో ఆ ధరల ప్రయోజనం సామాన్య వినియోగదారునికి అందడం లేదు. పైగా ఇథనాల్ యొక్క దహన సామర్థ్యం పెట్రోల్ కంటే తక్కువగా ఉండటం వల్ల వాహనాల మైలేజీ దాదాపు పది నుంచి పదిహేను శాతం వరకు తగ్గుతోంది. దీనితో పాటు ఇథనాల్లోని తేమను గ్రహించే గుణం వల్ల ఇంధన ట్యాంకులలో తుప్పు పట్టడం, ఇంజన్ లోపలి రబ్బరు విడిభాగాలు త్వరగా పాడైపోవడం వంటి సాంకేతిక సమస్యల వల్ల వాహనాల నిర్వహణ ఖర్చులు గణనీయంగా పెరుగుతున్నాయనేది వినియోగదారుల ప్రధాన ఆరోపణ. రెండవ అత్యంత ఆందోళనకరమైన అంశం ఆహార భద్రత మరియు పంటల మార్పిడి వ్యవస్థపై దీని ప్రభావం. ఇథనాల్ ఉత్పత్తి కోసం చెరకును పెద్ద ఎత్తున ప్రోత్సహించడం వల్ల దేశంలో నీటి వనరులపై తీవ్ర ఒత్తిడి పడుతోంది. చెరకు మరియు మొక్కజొన్న అత్యధికంగా నీటిని వినియోగించుకునే పంటలు కావడంతో భూగర్భ జలాలు అడుగంటిపోయే ప్రమాదం పొంచి ఉంది. ఒక లీటరు ఇథనాల్ ఉత్పత్తి చేయడానికి వందలాది లీటర్ల నీరు ఖర్చవుతుందని పర్యావరణ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. కేవలం ఇంధన అవసరాల కోసం రైతులు ఇతర పంటలను వదిలి చెరకు, మొక్కజొన్న వైపు మళ్లితే పంటల వైవిధ్యం దెబ్బతింటుంది. దీనివల్ల మనం ఇప్పటికే విదేశాల నుంచి భారీగా దిగుమతి చేసుకుంటున్న వంట నూనెలు మరియు పప్పు ధాన్యాల కొరత మరింత తీవ్రమవుతుంది. ఒకవైపు పెట్రోల్ దిగుమతులు తగ్గించుకోవాలని చూస్తూ మరోవైపు ఆహార ఉత్పత్తుల దిగుమతులపై విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని అధికంగా ఖర్చు చేయాల్సి రావడం వల్ల ఆర్థికంగా ఎటువంటి నికర ప్రయోజనం ఉండదనేది ఆర్థిక విశ్లేషకుల అభిప్రాయం. ఈ విధానంలో దాగి ఉన్న మరో సామాజిక కోణం పేదలకు అందాల్సిన ఆహార ధాన్యాలను ఇంధన తయారీకి మళ్లించడం. ఆహార భద్రత సవాలుగా ఉన్న దేశంలో భారత ఆహార సంస్థ వద్ద ఉన్న మిగులు బియ్యాన్ని ఇథనాల్ తయారీకి వాడటం నైతికంగా చర్చనీయాంశమవుతోంది. పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం ఇథనాల్ ఇంధనం వైపు మొగ్గు చూపుతున్నామని ప్రభుత్వం చెబుతున్నప్పటికీ అంతిమంగా జీరో కార్బన్ ఉద్గారాలను సాధించడానికి విద్యుత్ వాహనాలే అసలైన ప్రత్యామ్నాయం. ఇథనాల్ పెట్రోల్ కూడా ఒక రకమైన దహన ఇంధనమే కాబట్టి అది పూర్తిగా కాలుష్య రహితం కాదు. విద్యుత్ రవాణా రంగానికి ఇవ్వాల్సిన ప్రాధాన్యతను బయోఫ్యూయల్స్ వైపు మళ్లించడం వల్ల దీర్ఘకాలిక పర్యావరణ లక్ష్యాల సాధన మందగిస్తుంది. అందువల్ల కేవలం తక్షణ రాజకీయ ఆర్థిక లబ్ధిని మాత్రమే కాకుండా దేశీయ ఇంధన భద్రత, వ్యవసాయ రంగ సమతుల్యత, పర్యావరణ సుస్థిరత మరియు ప్రజా ప్రయోజనాలను సమగ్రంగా బేరీజు వేసుకుని మాత్రమే ఇటువంటి సున్నితమైన ఇంధన విధానాలపై ముందడుగు వేయాల్సి ఉంటుంది.