హోర్ముజ్ జలసంధిపై డొనాల్డ్ ట్రంప్ 20 శాతం టోల్ ప్రతిపాదన. భారత చమురు దిగుమతులపై పడనున్న తీవ్ర ప్రభావం మరియు ఇంధన ధరల అస్థిరతపై ప్రత్యేక విశ్లేషణ.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ హోర్ముజ్ జలసంధిని తన దేశ రక్షణ పరిధిలోకి తీసుకురావాలని అత్యంత కీలకమైన ప్రతిపాదనను ముందుకు తెచ్చారు. ఈ మార్గం గుండా ప్రయాణించే అన్ని వాణిజ్య నౌకల కార్గో విలువపై 20 శాతం ఫీజు లేదా టోల్ వసూలు చేయాలని ఆయన నిర్ణయించారు. ఇరాన్తో తీవ్రమైన ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న ప్రస్తుత తరుణంలో ఈ నిర్ణయం అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్ను మరింత అస్థిరపరిచే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది. ఈ ప్రతిపాదన సోమవారం అంటే జులై 13నాడు ట్రంప్ తన ట్రూత్ సోషల్ పోస్ట్ ద్వారా అధికారికంగా వెల్లడించారు. ఈ కీలక జలసంధికి అమెరికా సైన్యం భద్రత కల్పించడం వల్ల కలిగే భారీ ఖర్చులను తిరిగి పొందేందుకే ఈ టోల్ విధిస్తున్నట్లు ఆయన సమర్థించుకున్నారు. అయితే ఈ రుసుమును ఎలా లెక్కించాలి, ఎవరు చెల్లించాలనే పూర్తి వివరాలు ఇంకా స్పష్టంగా బయటకు రాలేదు. పైగా అమెరికా అడ్మినిస్ట్రేషన్ అంతర్గత వర్గాల్లో కూడా ఈ ప్రతిపాదనపై తీవ్ర వ్యతిరేకత వస్తున్నట్లు సమాచారం. ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యంలో హోర్ముజ్ జలసంధి అత్యంత వ్యూహాత్మకమైన మరియు కీలకమైన నౌకా రవాణా మార్గంగా కొనసాగుతోంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సరఫరా అయ్యే మొత్తం చమురు, ఎల్ఎన్జీలలో దాదాపు 20 శాతం వాటా ఈ సముద్ర మార్గం గుండానే సాగుతుంది. ఇదిలా ఉండగా ఇరాన్ నియంత్రణలో ఉండే ఈ ప్రాంతంలో ఇటీవల యూఏఈ ట్యాంకర్లపై దాడులు జరగడంతో భద్రతా ఆందోళనలు తీవ్రమయ్యాయి. దీంతో ట్రంప్ ఇరాన్ రేవులపై నావికా దిగ్బంధనాన్ని మరింత కఠినంగా కొనసాగించాలని గట్టిగా పట్టుబడుతున్నారు. ఇరాన్ ప్రభుత్వం ఈ వివాదాస్పద ప్రతిపాదనను అత్యంత తీవ్రంగా ఖండించి అమెరికాపై తీవ్ర స్థాయిలో విరుచుకుపడింది. అమెరికా డిమాండ్ చేస్తున్న 20 శాతం భద్రతా రుసుము చాలా ఎక్కువని, తామే సముచితమైన ఫీజు వసూలు చేస్తామని ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి స్పష్టం చేశారు. ఫలితంగా ఇరు దేశాల మధ్య మాటల యుద్ధం ముదిరి అంతర్జాతీయ నావికా చట్టాలతో ఈ నిర్ణయం నేరుగా సంఘర్షించేలా కనిపిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో యూఏఈ ట్యాంకర్పై జరిగిన దాడిలో ఒక భారతీయ నావికుడు మరణించడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది. భారతదేశం తన చమురు అవసరాల కోసం సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, ఇరాక్, కువైట్ వంటి గల్ఫ్ దేశాలపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. దేశీయ చమురు దిగుమతులలో సుమారు 40 శాతం వాటా కేవలం ఈ హోర్ముజ్ జలసంధి మార్గం ద్వారానే భారత్కు చేరుకుంటుంది. ఒకవేళ అమెరికా టోల్ విధిస్తే ప్రతి సూపర్ ట్యాంకర్పై 30 మిలియన్ డాలర్లు అంటే దాదాపు 287 కోట్ల రూపాయల అదనపు భారం పడుతుంది. దీనివల్ల దేశీయంగా పెట్రోల్, డీజిల్, ఎల్పీజీ ధరలు విపరీతంగా పెరిగి సామాన్యుడిపై భారం పడే ఒత్తిడి స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఈ వేగంగా మారుతున్న అంతర్జాతీయ పరిణామాలను భారత కేంద్ర ప్రభుత్వం చాలా నిశితంగా గమనిస్తోంది కానీ ఇప్పటివరకు ఎలాంటి అధికారిక స్పందనను ఇవ్వలేదు. చమురు రవాణా ఖర్చులు పెరిగితే రష్యా నుండి దిగుమతులు పెంచినప్పటికీ గల్ఫ్ దేశాల అవసరం భారత్కు ఇంకా చాలా ఎక్కువగా ఉంది. అందువల్ల రాబోయే రోజుల్లో భారతీయ నావికుల భద్రతతో పాటు దేశ ఇంధన భద్రతను కాపాడుకోవడం ప్రభుత్వానికి పెద్ద సవాలుగా మారనుంది.