సైబర్ మోసగాళ్లకు కేంద్రం షాక్ 11158 కోట్లు రక్షణ!

దేశంలో పెరుగుతున్న సైబర్ మోసాలు, ముఖ్యంగా ఫేక్ లోన్ యాప్‌ల ద్వారా జరుగుతున్న విస్తృతమైన నేరాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం తీవ్ర స్థాయిలో విరుచుకుపడింది. జూన్ 30 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా మొత్తం 3,718 మోసపూరిత మొబైల్ అప్లికేషన్లను సమర్థవంతంగా బ్లాక్ చేసినట్లు కేంద్ర హోమ్‌శాఖ లోక్‌సభకు స్పష్టం చేసింది. కేంద్ర గృహశాఖ సహాయ మంత్రి బండి సంజయ్ కుమార్ లోక్‌సభలో ఇచ్చిన లిఖితపూర్వక సమాధానంలో ఈ కీలక విషయాలను వెల్లడించారు. భారతీయ సైబర్ క్రైమ్ కోఆర్డినేషన్ సెంటర్ నేతృత్వంలో ఐటీ చట్టం 2000లోని సెక్షన్ 69(A), సెక్షన్ 79(3)(b) నిబంధనల ప్రకారం ఈ యాప్‌లపై కఠిన చర్యలు తీసుకున్నారు. గూగుల్ ప్లే స్టోర్‌తో పాటు వివిధ డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల నుంచి ఈ ప్రమాదకర అప్లికేషన్లను శాశ్వతంగా తొలగించారు. ఇదిలా ఉండగా సిటిజన్ ఫైనాన్షియల్ సైబర్ ఫ్రాడ్ రిపోర్టింగ్ అండ్ మేనేజ్‌మెంట్ సిస్టమ్ ద్వారా నమోదైన 32.80 లక్షలకు పైగా ఫిర్యాదులను వేగంగా పరిశీలించి చర్యలు చేపట్టారు. దీంతో బాధితుల ఖాతాల నుంచి నేరగాళ్ల చేతుల్లోకి వెళ్లకుండా మొత్తం రూ.11,158 కోట్ల భారీ నిధులను కాపాడగలిగారు. మరోవైపు సైబర్ మోసాలకు వెన్నుముకగా నిలుస్తున్న అక్రమ మ్యూల్ అకౌంట్లపై కూడా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థతో కలిసి అధికారులు విరుచుకుపడ్డారు. ఇప్పటివరకు 32.08 లక్షల అనుమానాస్పద మ్యూల్ ఖాతాలను గుర్తించి వాటి ద్వారా జరగాల్సిన రూ.25,698 కోట్ల విలువైన లావాదేవీలను నిలిపివేశారు. ఫలితంగా నేరస్థుల ఆర్థిక మూలాలను దెబ్బతీసి బాధితులకు ఊరట కలిగించేలా వ్యవస్థను బలోపేతం చేశారు. ఈ నేపథ్యంలో కమ్యూనికేషన్ నెట్‌వర్క్‌ను పునాదులతో సహా కూల్చేందుకు పోలీసులు ఇచ్చిన నివేదికల ఆధారంగా 15.75 లక్షల సిమ్ కార్డులు, 5.77 లక్షల IMEI నంబర్లను బ్లాక్ చేశారు. ఫిర్యాదుల పరిష్కారం మరియు నిధుల రికవరీని మరింత వేగవంతం చేసేందుకు కొత్త స్టాండర్డ్ ఆపరేటింగ్ ప్రొసీజర్ (SOP) అమలులోకి తెచ్చారు. అందులో భాగంగా 2026 ఏప్రిల్ నుంచి మనీ రిస్టోరేషన్ మాడ్యూల్, గ్రీవెన్స్ రిడ్రెసల్ మాడ్యూల్ సేవలను అందుబాటులోకి తెచ్చారు. బాధితులు మోసపోయిన వెంటనే 1930 హెల్ప్‌లైన్ లేదా cybercrime.gov.in ద్వారా ఫిర్యాదు చేసి తమ డబ్బును కాపాడుకోవచ్చని సూచిస్తున్నారు. డిజిటల్ అరెస్ట్, OTP మోసాలు, ఫేక్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ స్కీమ్‌ల పట్ల పౌరులు అప్రమత్తంగా ఉండాలని అధికారులు హెచ్చరిస్తున్నారు.