ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా అస్త్రంతో నారా లోకేష్ రాజీనామాకు వైసీపీ డిమాండ్ వెనుక రాజకీయ వ్యూహమేంటి?

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో ప్రస్తుతం తీవ్ర చర్చనీయాంశంగా మారిన పరిణామాలను గమనిస్తే, కేంద్రంలో జరిగిన నీట్ పేపర్ లీక్ అంశానికి, ఏపీలో జరుగుతున్న డీఎస్సీ పరీక్షల వివాదానికి ముడిపెట్టి వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ చేస్తున్న డిమాండ్లు, అలాగే 'కాక్రోచ్' ఉద్యమం చుట్టూ అల్లుకున్న రాజకీయ సమీకరణాలు పలు కీలక కోణాలను ఆవిష్కరిస్తున్నాయి. కేంద్ర మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా ఉదంతాన్ని, ఏపీ విద్యాశాఖ మంత్రి నారా లోకేష్ రాజీనామా డిమాండ్‌ను ఒకే గాటన కట్టడం వెనుక ఉన్న రాజకీయ వ్యూహాలు, వాస్తవాలను లోతుగా పరిశీలించాల్సి ఉంది. వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధినేత వైఎస్ జగన్‌మోహన్ రెడ్డి తన ఎక్స్ వేదికగా కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామాను ప్రస్తావిస్తూ, నైతిక బాధ్యత వహిస్తూ ఆ పదవి నుంచి తప్పుకున్నారని పేర్కొన్నారు. ఎన్డీఏ ప్రభుత్వంలో రాజకీయ జవాబుదారితనానికి ఇది ఒక బెంచ్‌మార్క్ అని అభివర్ణించిన ఆయన, అదే నైతిక సూత్రాలు ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కూడా వర్తిస్తాయి అని పేర్కొన్నారు. సుమారు 3.5 లక్షల మంది అభ్యర్థుల భవితవ్యాన్ని ముడిపెట్టిన డీఎస్సీ పరీక్షా ప్రక్రియలో తీవ్రమైన అవకతవకలు జరిగాయని, దీనికి నైతిక బాధ్యత వహిస్తూ విద్యాశాఖ మంత్రి నారా లోకేష్ తప్పుకోవాలని, ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు తన కుమారుడిని రక్షించే ప్రయత్నం చేస్తున్నారనే విమర్శలు గుప్పించారు. అయితే, ఇక్కడ ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా వెనుక ఉన్న అసలు కారణాలపై భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ తన రాజీనామా ప్రకటనలో స్పష్టంగా 'నైతిక బాధ్యత' వహిస్తున్నట్లు పేర్కొన్నారా లేక ఈ అంశాన్ని రాజకీయంగా లేదా లీగల్ గందరగోళం నుంచి, దేశ వ్యతిరేక శక్తుల ప్రమేయం నుంచి కాపాడుకోవడానికి తీసుకున్న చర్యగా చెప్పారా అనే చర్చ రాజకీయ వర్గాల్లో నడుస్తోంది. ఏది ఏమైనప్పటికీ, జాతీయ స్థాయి పరిణామాన్ని రాష్ట్ర స్థాయి రాజకీయ పోరాటానికి అస్త్రంగా మలచుకోవడంలో వైసీపీ తనదైన వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తోంది. ఇదే సమయంలో, రాష్ట్రంలో ఇటీవల ఊపందుకున్న 'కాక్రోచ్' ఉద్యమం చుట్టూ కూడా ఆసక్తికరమైన విషయాలు తెరపైకి వచ్చాయి. అధికార పార్టీల నిర్బంధాలు, ప్రజా సమస్యలపై వస్తున్న నిరసనల నుంచి పుట్టుకొచ్చిన ఈ ఉద్యమాన్ని తమ రాజకీయ లబ్ధి కోసం లేదా తమ ఖాతాలో వేసుకునేందుకు వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ ప్రయత్నిస్తోందనే వాదన వినిపిస్తోంది. "మేము కూడా కాక్రోచ్‌లే" అంటూ వైసీపీ శ్రేణులు ప్రకటించుకోవడం, ఇబ్బంది పెట్టే కార్యక్రమాలు చేస్తే ఆ ఉద్యమం తాకిడి ఎలా ఉంటుందోనని హెచ్చరించడం వంటి పరిణామాలు రాజకీయంగా కొత్త రంగును పుముముకున్నాయి. అయితే, ఈ కాక్రోచ్ ఉద్యమానికి, ఒక రాజకీయ పార్టీ అధికారికంగా నిర్వహించే రాజకీయ పోరాటాలకు మౌలికమైన తేడా ఉంది. కాక్రోచ్ ఉద్యమం అనేది నిర్దిష్ట రాజకీయ పార్టీల ఎజెండాలతో, ఎన్నికల లక్ష్యాలతో పుట్టినది కాదని, అది ప్రజా సమస్యలపై ప్రభుత్వాల జవాబుదారితనాన్ని కోరుతూ అట్టడుగు నుంచి వచ్చిన స్వచ్ఛమైన ప్రజా ఆందోళన. అటువంటి ఉద్యమాలను రాజకీయ పార్టీలు తమకు అనుకూలంగా మలుచుకోవాలని చూసినప్పుడు, ప్రజలు వాటిని ఎంతవరకు అంగీకరిస్తారనేది ప్రశ్నార్థకంగా మారుతుంది. ముఖ్యంగా, నీట్ పేపర్ లీకేజీ అంశం పూర్తిగా పరీక్షా పత్రం లీకై జాతీయ స్థాయిలో పరీక్ష రద్దయ్యే స్థాయికి వెళ్లిన తీవ్రమైన అంశం. కానీ, ఏపీలో జరుగుతున్న డీఎస్సీ వివాదంలో మొత్తం పరీక్ష రద్దు కావాలని వైసీపీ కూడా కోరడం లేదనేది గమనించదగ్గ విషయం. డీఎస్సీలో ముఖ్యంగా స్పోర్ట్స్ కోటా తదితర అంశాలపై వ్యక్తమవుతున్న ఆవేదనలు, కొన్ని నిర్దిష్ట అవకతవకలను మాత్రమే వారు ఎత్తిచూపుతున్నారు తప్ప, వ్యవస్థ మొత్తాన్ని రద్దు చేయాలని డిమాండ్ చేయలేదు. ఈ నేపథ్యంలో, జాతీయ స్థాయిలోని ఒక సమగ్రమైన లీకేజీ ఉదంతాన్ని, రాష్ట్రంలోని స్థానిక స్థాయి పరీక్షా ప్రక్రియలో జరిగిన చిన్నపాటి లోపాలకు లింక్ చేయడం రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసమే తప్ప, రెండింటి స్వభావం ఒక్కటే కాదనే వాదన బలపడుతోంది. మరోవైపు, బెంగళూరులో గానీ, హైదరాబాద్‌లో గానీ కార్పొరేట్ లేదా ఇతర రూపాల్లో జరుగుతున్న ఆందోళనల్లో రాజకీయ పార్టీల జోక్యం, లేదా జాతీయ స్థాయిలో జంతర్ మంతర్ వద్ద జరిగే నిరసనల్లో ప్రతిపక్షాలు ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనకపోవడం వంటి అంశాలు కూడా చర్చకు వస్తున్నాయి. నిజంగా ప్రజా ఉద్యమాలపై సంపూర్ణమైన స్పష్టత, నిజాయితీ ఉంటే ప్రాంతీయ పరిధులను దాటి జాతీయ స్థాయి పోరాటాల్లో భాగస్వామ్యం కావాల్సి ఉంటుందని, కేవలం రాజకీయంగా ప్రత్యర్థులను కార్నర్ చేయడానికి మాత్రమే వీటిని వాడుకుంటున్నారనే విమర్శలు కూడా రాజకీయ రంగంలో వినిపిస్తున్నాయి. మొత్తంగా చూస్తే...ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా అస్త్రాన్ని చేతిలోకి తీసుకుని నారా లోకేష్ రాజీనామాను డిమాండ్ చేయడం ద్వారా ఎన్డీఏ ప్రభుత్వాన్ని ఇరుకున పెట్టాలని వైసీపీ చేస్తున్న ప్రయత్నం ఒక వ్యూహాత్మక రాజకీయం. అదే సమయంలో, ప్రజల నుంచి స్వతహాగా వచ్చిన కాక్రోచ్ ఉద్యమానికి తమను తాము ఆపాదించుకోవడం ద్వారా రాజకీయ లబ్ధి పొందాలని చూస్తున్న తీరు రాష్ట్రంలో సరికొత్త చర్చకు తెరలేపింది. ఏది ఏమైనప్పటికీ, అధికార, ప్రతిపక్షాల మధ్య జరుగుతున్న ఈ మాటల యుద్ధం, ఆరోపణలు, ప్రత్యారోపణలు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ వాతావరణాన్ని మరింత వేడెక్కిస్తున్నాయి. ప్రజా సమస్యల పరిష్కారం కంటే రాజకీయ లబ్ధే ధ్యేయంగా సాగుతున్న ఈ పరిణామాలు రానున్న రోజుల్లో ఎలాంటి మలుపులు తిరుగుతాయనేది వేచి చూడాలి.