ఏకగ్రీవాల ఎన్నికల అడ్డుకట్టే జగన్ కొత్త వ్యూహమా?

స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల చరిత్రను పరిశీలిస్తే అధికారంలో ఉన్న పార్టీలదే పైచేయి కావడం భారత రాజకీయాల్లో అత్యంత సాధారణమైన ప్రక్రియ. ప్రాంతీయ రాజకీయాల్లో పరిపాలనా యంత్రాంగం పై ఉండే పట్టు, గ్రామ స్థాయి నుంచి ఉన్న నాయకత్వ వ్యవస్థలు, అధికార పక్షానికి సహజంగా లభించే వనరుల ప్రయోజనం స్థానిక ఎన్నికల ఫలితాలను ఎక్కువగా ప్రభావితం చేస్తుంటాయి. అయితే అధికారంలో ఉన్నవారు క్లీన్ స్వీప్ చేయడమా లేదా ప్రతిపక్షాలు హోరాహోరీగా పోరాడి తమ ఉనికిని చాటుకోవడమా అనే అంశంపైనే ప్రాంతీయ రాజకీయ వ్యూహాలు ఆధారపడి ఉంటాయి. గడిచిన కొన్నేళ్లలో తెలుగు రాష్ట్రాల్లో జరిగిన స్థానిక సమరాలను గమనిస్తే అధికార బలప్రదర్శనలు, ఏకగ్రీవాలు, వాటి ఆధారంగా రూపుదిద్దుకున్న రాజకీయ వ్యూహాలు అత్యంత కీలకంగా మారాయి. గతంలో తెలంగాణలో జరిగిన స్థానిక ఎన్నికల సరళిని పరిశీలిస్తే నాటి అధికార పక్షం అత్యధిక స్థానాలను ఏకపక్షంగా గెలుచుకున్నప్పటికీ, ప్రతిపక్షాలు తమ ఉనికిని కాపాడుకునే స్థాయిలో స్థానాలను కైవసం చేసుకున్నాయి. పంచాయతీ, మండల, జిల్లా పరిషత్ స్థాయిల్లో బలమైన క్యాడర్ కలిగిన ప్రతిపక్షాలు వందల సంఖ్యలో సర్పంచ్ స్థానాలను, గణనీయమైన ఎంపిటిసి స్థానాలను గెలుచుకోవడం ద్వారా అధికార పార్టీకి ఏకపక్ష విజయం దక్కకుండా తమ రాజకీయాన్ని నడిపించాయి. ఈ తరహా వ్యూహం ఆయా పార్టీల మనుగడకు, ప్రతిపక్ష క్యాడర్‌లో ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నింపడానికి ఎంతగానో దోహదపడింది. మరోవైపు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాన్ని గమనిస్తే స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు ఎప్పుడూ అత్యంత ఉత్కంఠభరితంగా, హోరాహోరీగా సాగుతాయి. గతంలో ప్రతిపక్షంలో ఉన్న వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత జరిగిన స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో సాధించిన విజయాలు అపూర్వమైనవిగా నిలిచాయి. కార్పొరేషన్లు, మున్సిపాలిటీలు, జిల్లా పరిషత్‌లతో పాటు మండల పరిషత్, పంచాయతీ స్థాయిలో 80 శాతం కంటే ఎక్కువ స్థానాలను కైవసం చేసుకుని ఏకపక్ష ఆధిపత్యాన్ని ప్రదర్శించింది. మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లను దాదాపు క్లీన్ స్వీప్ చేయడం ద్వారా పట్టణ, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తిరుగులేని రాజకీయ శక్తిగా రూపుదిద్దుకుంది. అయితే ఆ సమయంలో ఏకగ్రీవాల ప్రక్రియ తీవ్ర వివాదాస్పదంగా మారడం, బలవంతపు ఏకగ్రీవాలు జరిగాయనే ఆరోపణలు రావడంతో స్థానిక ప్రజాస్వామ్యంపై విస్తృత చర్చ జరిగింది. ఇప్పుడు ఏపీలో రాజకీయాధికార సమీకరణాలు మారిన నేపథ్యంలో రాబోయే స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు ప్రతిపక్ష వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీకి అత్యంత సవాలుతో కూడుకున్నవిగా మారాయి. మళ్లీ అలాంటి సంపూర్ణ విజయాన్ని సాధించడం ఆచరణాత్మకంగా అసాధ్యమని స్పష్టమవుతున్న వేళ, పార్టీ నాయకత్వం తమ ఉనికిని చాటుకోవడానికి ప్రత్యామ్నాయ వ్యూహాలను రచిస్తోంది. అధికారంలో ఉన్న కూటమి ప్రభుత్వం స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను నిష్పాక్షికంగా నిర్వహించాలని, ఎక్కడా బలవంతపు ఏకగ్రీవాలకు తావులేకుండా పూర్తి పోటీ వాతావరణాన్ని కల్పించాలని భావిస్తున్న తరుణంలో ప్రతిపక్షం దీనిని ఒక అవకాశంగా మలుచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. ఏకగ్రీవాల నివారణనే తమ ప్రాథమిక లక్ష్యంగా నిర్దేశించుకోవడం ఈ రాజకీయ వ్యూహంలో ప్రధాన భాగం. గ్రామ స్థాయి నుంచి పట్టణ స్థాయి వరకు ఏ ఒక్క స్థానంలోనూ ప్రత్యర్థి వర్గానికి ఏకగ్రీవ విజయం దక్కకుండా ప్రతీ చోటా నామినేషన్లు వేసి పోటీని త్రిపాత్రీయ లేదా ద్విపాత్రీయ స్థాయికి తీసుకెళ్లడం వల్ల ప్రతిపక్ష పార్టీకి చెందిన శ్రేణుల్లో కదలిక వస్తుందని అధినాయకత్వం భావిస్తోంది. ముఖ్యంగా ప్రతిపక్ష వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధ్యక్షులు జగన్ మోహన్ రెడ్డి ఇటీవల చేపట్టిన సమీక్షా సమావేశాల్లో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల సన్నాహాలపై సుదీర్ఘంగా చర్చించారు. ఎన్నికల్లో ఏకగ్రీవాలు కాకుండా అడ్డుకోవడం, ప్రతి స్థానంలోనూ పోటీని నిలబెట్టడం ద్వారా ప్రతిపక్షం ఇంకా క్షేత్రస్థాయిలో బలంగా ఉందనే సంకేతాన్ని పంపవచ్చని భావిస్తున్నారు. కొన్ని పురపాలక సంఘాలు లేదా కార్పొరేషన్లలో మెరుగైన ఫలితాలు సాధించగలిగితే అది భవిష్యత్ రాజకీయాలకు ఊతాన్నిస్తుందనే అంచనాలు ఉన్నాయి. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు కేవలం గెలుపోటములకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా రాబోయే సాధారణ ఎన్నికలకు పునాదిగా నిలుస్తాయి. అధికార మార్పిడి జరిగిన తర్వాత ప్రతిపక్షంలో ఉన్న పార్టీలు కోల్పోయిన ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించుకోవడానికి స్థానిక పోరు ఒక వేదికగా ఉపయోగపడుతుంది. గ్రామ స్థాయిలో స్థానిక సంస్థల ప్రజాప్రతినిధులు ఉండటం వల్ల పార్టీ నెట్‌వర్క్ సజీవంగా ఉంటుంది. గతంలో తెలంగాణ రాజకీయాల్లో అధికార పార్టీ తిరుగులేని శక్తులుగా ఎదిగిన సమయంలోనూ ప్రతిపక్షాలు క్షేత్రస్థాయిలో కొన్ని స్థానాలను గెలుచుకోవడం ద్వారా తమ ఉనికిని కాపాడుకోగలిగాయి. అదే మాదిరిగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూడా ప్రతిపక్షం తన శ్రేణులకు దిశానిర్దేశం చేస్తూ, పోటీకి సిద్ధం కావడం ద్వారా రాజకీయ సమీకరణాలను మార్చే ప్రయత్నం చేస్తోంది. అయితే అధికార పక్షానికి ఉండే ప్రభుత్వ యంత్రాంగ మద్దతు, పథకాల లబ్ధిదారుల ప్రభావం, స్థానిక స్థాయి ఆధిపత్యాన్ని తట్టుకుని ప్రతిపక్షం ఏ మేరకు ఓటర్లను ఆకట్టుకోగలుగుతుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది. ప్రజాస్వామ్యంలో పోటీ లేని ఏకగ్రీవాల కంటే ప్రతిపక్షం గట్టి పోటీనిచ్చినప్పుడే స్థానిక సంస్థల ప్రాధాన్యత పెరిగి ప్రజాస్వామ్య మూలాలు బలపడతాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జరగబోయే స్థానిక సంస్థల సమరం అధికార కూటమి యొక్క పరిపాలనా సమర్థతకు, ప్రతిపక్ష వైఎస్సార్‌సీపీ పునరుజ్జీవన వ్యూహాలకు మధ్య జరిగే కీలక ఘట్టంగా మారనుంది. పూర్తి స్థాయిలో ఏకగ్రీవాలను అడ్డుకుని, ప్రతి స్థానంలో పోటీకి దిగడం ద్వారా రాజకీయాన్ని సజీవంగా ఉంచాలనే జగన్ మోహన్ రెడ్డి వ్యూహం ఏ మేరకు ఫలిస్తుందో వేచి చూడాలి. అధికార పక్షం తమ సంక్షేమ, అభివృద్ధి అజెండాతో ఓటర్లను సమీకరించే ప్రయత్నం చేస్తుంటే, ప్రతిపక్షం ప్రజాకర్షణ మరియు పార్టీ శ్రేణుల సమైక్యత ద్వారా తమ బలాన్ని నిరూపించుకోవాలని భావిస్తోంది. ఈ స్థానిక పోరులో సాధించే చిన్న ఫలితం కూడా రాబోయే రోజుల్లో రాష్ట్ర రాజకీయ దిశను నిర్దేశించే సంకేతంగా మారనుంది.