పాత విమర్శలను అధిగమించేందుకే సాగునీటి రంగానికి బాబు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారా.?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో జలవనరుల అభివృద్ధి, నదుల అనుసంధాన ప్రక్రియ వేగవంతం కానుంది. మూడేళ్లలో 36 ప్రాజెక్టుల పూర్తి, పోలవరం గడువు విధింపుపై సమగ్ర రాజకీయ ఆర్థిక విశ్లేషణ.

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ మరియు ఆర్థిక ముఖచిత్రాన్ని దశాబ్దాలుగా ప్రభావితం చేస్తున్న ప్రధానాంశాలలో సాగునీటి ప్రాజెక్టుల నిర్వహణ అత్యంత కీలకమైనదిగా ఉంటూ వస్తోంది. రాష్ట్రంలో ఏ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉన్నప్పటికీ, గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలిచే వ్యవసాయ రంగానికి జలవనరులను అందించే విషయంలో జరిగే పురోగతి ఆధారంగానే ఆయా నాయకుల రాజకీయ భవిష్యత్తు మరియు ప్రజాదరణ నిర్ణయించబడుతుంటాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే నవ్యాంధ్రప్రదేశ్‌లో నీటిపారుదల రంగాన్ని సరికొత్త పుంతలు తొక్కించేందుకు ప్రస్తుత ప్రభుత్వం వ్యూహాత్మక అడుగులు వేస్తోంది. గతంలో సాంకేతిక రంగానికి, పట్టణాభివృద్ధికి మాత్రమే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తారనే విమర్శలను ఎదుర్కొన్న ప్రస్తుత ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు, ఈ దఫా తన పరిపాలనలో నీటిపారుదల రంగానికి అగ్రతాంబూలం ఇవ్వడం ద్వారా ఆ పాత ముద్రను శాశ్వతంగా చెరిపేయాలని గట్టిగా నిశ్చయించుకున్నట్లు స్పష్టమవుతోంది. రాష్ట్ర చరిత్రలో సాగునీటి ప్రాజెక్టులకు పెద్దపీట వేసి, అపర భగీరథుడిగా పేరొందిన దివంగత ముఖ్యమంత్రి వైఎస్ రాజసేఖర్ రెడ్డి హయాంలో ప్రారంభమైన జలయజ్ఞం ప్రాజెక్టుల తదుపరి నిర్వహణపై భిన్నమైన విమర్శలు ఉన్నాయి. ఆ తర్వాత వచ్చిన ప్రభుత్వాలు ఆయా ప్రాజెక్టులను నిర్లక్ష్యం చేశాయనే ఆరోపణలను రాజకీయ ప్రత్యర్థులు బలంగా ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లారు. ఈ చారిత్రక విమర్శలకు క్షేత్రస్థాయిలోనే సమాధానం చెప్పేలా, రాబోయే మూడేళ్ల కాలంలో అత్యంత ప్రతిష్టాత్మకంగా 36 సాగునీటి ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేయాలనే పటిష్టమైన సంకల్పాన్ని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ఈ బృహత్తర జల వ్యూహంలో భాగంగా కృష్ణా, గోదావరి నదుల పవిత్ర సంగమ ప్రాంతమైన ఇబ్రహీంపట్నం వద్ద నిర్వహించిన జలహారతి కార్యక్రమం రాష్ట్ర నీటిపారుదల రంగంలో ఒక నూతన అధ్యాయానికి సంకేతంగా నిలిచింది. కృష్ణమ్మ నీలి రంగు నీరు, గోదావరి ఎరుపు రంగు నీరు కలిసి పవిత్ర సంగమంగా మారి, ఉమ్మడిగా భూములను సస్యశ్యామలం చేస్తూ బంగారు పంటలను పండించేలా చేయడం ఈ వ్యూహం వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఆశయం. ఉత్తరాదిన ఉన్న వంశధార నది నుండి దక్షిణాదిన ఉన్న పెన్నా నది వరకు రాష్ట్రంలోని ప్రధాన నదులన్నింటినీ ఒకదానితో ఒకటి అనుసంధానించడం ద్వారా మాత్రమే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా శాశ్వత కరవు నివారణ సాధ్యమవుతుందని ప్రభుత్వం బలంగా నమ్ముతోంది. జాతీయ స్థాయిలో రహదారుల అనుసంధానానికి శ్రీకారం చుట్టిన గోల్డెన్ క్వాడ్రిలేటరల్ తరహాలోనే, రాష్ట్రంలోనూ నదుల అనుసంధాన ప్రక్రియను పూర్తి చేస్తే దేశ ఆర్థిక రంగానికే ఆంధ్రప్రదేశ్ దిక్సూచిగా మారుతుందనే సుదూర వ్యూహం ఇందులో కనిపిస్తోంది. ప్రతి ఏటా సముద్రంలోకి వృథాగా పోతున్న వేల టీఎంసీల వరద నీటిని సమర్థవంతంగా మళ్లించి సాగునీటి అవసరాలకు, తాగునీటికి మరియు పారిశ్రామిక అవసరాలకు వినియోగించుకోగలిగితే రాష్ట్రంలో అపారమైన సంపద సృష్టి జరుగుతుందని, తద్వారా జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయని ప్రభుత్వం అంచనా వేస్తోంది. ఈ వ్యూహాత్మక మార్పు కేవలం వ్యవసాయ రంగానికే పరిమితం కాకుండా, రాబోయే రోజుల్లో పారిశ్రామికీకరణకు అవసరమైన నీటి లభ్యతను కూడా నిరంతరాయంగా నిర్ధారించనుంది. రాష్ట్ర నీటిపారుదల రంగానికి జీవనాడిగా భావించే పోలవరం బహుళార్థసాధక ప్రాజెక్టు విషయంలో ప్రభుత్వం అత్యంత స్పష్టమైన మైలురాయిని నిర్దేశించుకుంది. ఎన్నో ఏళ్లుగా రకరకాల రాజకీయ, సాంకేతిక కారణాల వల్ల ఆలస్యమవుతూ వస్తున్న ఈ జాతీయ ప్రాజెక్టును 2027 మార్చి నాటికి ఎలాగైనా పూర్తి చేసి జాతికి అంకితం చేస్తామని ముఖ్యమంత్రి అధికారికంగా ప్రకటించడం ఒక పెద్ద సాహసోపేతమైన రాజకీయ హామీగా పరిగణించవచ్చు. పోలవరం పూర్తి కావడం అనేది కేవలం ఒక ప్రాజెక్టు నిర్మాణం మాత్రమే కాదు, అది ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ విభజన తర్వాత నష్టపోయిన రాష్ట్రానికి లభించే అతిపెద్ద ఆర్థిక ఉద్దీపనగా మారుతుంది. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా రాయలసీమతో పాటు ప్రకాశం, నెల్లూరు జిల్లాల కరవు ప్రాంతాలకు కూడా గోదావరి జలాలను తరలించే వీలు కలుగుతుంది. దీనితో పాటు, ప్రాధాన్యత క్రమంలో ఎంపిక చేసిన 36 ప్రాజెక్టుల కోసం రాబోయే మూడేళ్లలో ఏకంగా 35 వేల కోట్ల రూపాయలను ఖర్చు చేయాలని నిర్ణయించడం, నీటిపారుదల రంగానికి ప్రభుత్వం ఇస్తున్న అత్యున్నత ప్రాధాన్యతకు నిదర్శనం. నిధుల కొరత ఎదుర్కొంటున్న ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లోనూ ఇంత భారీ మొత్తాన్ని కేటాయించడం ద్వారా గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడమే ఏకైక మార్గమని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఈ మొత్తం ప్రక్రియలో వ్యవస్థాగత మార్పులకు శ్రీకారం చుడుతూ ప్రవేశపెట్టిన ఇరిగేషన్ క్యాలెండర్ విధానం పరిపాలనా రంగంలో ఒక విప్లవాత్మక అడుగుగా చెప్పవచ్చు. ఏటా ఏ ప్రాజెక్టు ఎప్పుడు ప్రారంభం కావాలి, నిధుల విడుదల ఎలా ఉండాలి, పనులు ఏ కాలపరిమితిలో పూర్తి కావాలనే విషయాలను ముందుగానే స్పష్టం చేయడం ద్వారా కాంట్రాక్టర్లలో మరియు అధికారులలో జవాబుదారీతనం పెరుగుతుంది. భారతదేశం గర్వించదగ్గ ప్రముఖ ఇంజనీర్ డాక్టర్ కె.ఎల్. రావు 124వ జయంతిని పురస్కరించుకుని ఆయనకు ఘనంగా నివాళులర్పించడం ద్వారా, ప్రస్తుత తరం ఇంజనీర్లలో మరియు పాలకులలో నూతన ఉత్తేజాన్ని నింపే ప్రయత్నం జరిగింది. నదుల అనుసంధానానికి మరియు ఆధునిక జల నిర్వహణకు కె.ఎల్. రావు గారు అప్పట్లోనే అందించిన విజన్‌ను ప్రస్తుత సాంకేతికతకు అనుగుణంగా మార్చుకుని ముందుకు సాగడమే నిజమైన నివాళి అని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. రాజకీయ విమర్శలను పక్కన పెట్టి, కేవలం ప్రగతిశీల మరియు పారదర్శక విధానాల ద్వారానే అనుకున్న లక్ష్యాలను సాధించగలమని ఈ బహిరంగ సభ వేదికగా పాలకుల స్పష్టమైన సంకేతాలు పంపారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ నీటిపారుదల రంగంలో రాబోయే మూడేళ్లు అత్యంత కీలకమైన పరివర్తన కాలంగా మారనున్నాయి. గత పాలకుల జలయజ్ఞం సవాళ్లను అధిగమిస్తూ, పాత విమర్శలకు చెక్ పెడుతూ, పోలవరాన్ని నిర్ణీత గడువులోగా పూర్తి చేయడం ప్రస్తుత ప్రభుత్వానికి ఒక అగ్నిపరీక్ష లాంటిదే. నదుల అనుసంధానం మరియు ఇరిగేషన్ క్యాలెండర్ వంటి విధానాల ద్వారా వ్యవసాయ రంగాన్ని స్థిరీకరించి, తద్వారా సంపద సృష్టి చేయడం ద్వారా మాత్రమే రాష్ట్రం దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధిని సాధించగలదు. ఈ ప్రణాళికలు క్షేత్రస్థాయిలో ఎంత వేగంగా అమలు చేయబడతాయనే దానిపైనే ప్రస్తుత నాయకత్వ రాజకీయ వారసత్వం మరియు నవ్యాంధ్రప్రదేశ్ జల భద్రత ఆధారపడి ఉన్నాయి.
By Venkat Reddy — 16 July 2026