ఏపీలో దేశంలోనే తొలి క్వాంటమ్ ఏఐ యూనివర్సిటీ ఆమోదం

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అమరావతి వేదికగా దేశంలోనే మొట్టమొదటి క్వాంటమ్ ఏఐ యూనివర్సిటీ ఏర్పాటుకు అధికారిక ఆమోదం లభించింది. ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు అధ్యక్షతన జరిగిన సీఆర్‌డీఏ అథారిటీ సమావేశంలో ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన తుది క్లియరెన్స్ ఇచ్చారు. కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్, ఐటీ మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ డీమ్డ్-టు-బీ యూనివర్సిటీ ఈ క్యాంపస్‌ను నిర్మించనుంది. రాబోయే 5 ఏళ్ల కాలంలో మొత్తం 8.5 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో రూ.730.70 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో దీనిని అభివృద్ధి చేయనున్నారు. ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్ట్ ప్రక్రియ 2026 ఫిబ్రవరి 20న ఢిల్లీలో జరిగిన ఇండియా ఏఐ ఇంపాక్ట్ సమ్మిట్‌లో ప్రారంభమైంది. అక్కడ ఆంధ్రా ప్రభుత్వం మరియు NIELIT సంస్థల మధ్య చారిత్రాత్మక ఒప్పందం కుదిరింది. సీఎంతో పాటు కేంద్ర ఐటీ శాఖ కార్యదర్శి ఎస్. కృష్ణన్, సీనియర్ అధికారుల సమక్షంలో ఈ అవగాహన ఒప్పందం జరిగింది. ఆ తర్వాత వేగంగా భూమి కేటాయింపు, నిర్మాణ డిజైన్ల ప్రక్రియ పూర్తి చేసి తాజాగా ఆగస్టు 27న సీఆర్‌డీఏ తుది ఆమోదం తెలిపింది. ఈ ప్రాజెక్టుకు అయ్యే పూర్తి వ్యయాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వమే 100 శాతం గ్రాంట్-ఇన్-ఎయిడ్ రూపంలో అందిస్తుంది. దీంతో రాష్ట్ర ఖజానాపై ఎలాంటి అదనపు ఆర్థిక భారం పడకుండానే జాతీయ స్థాయి డీప్-టెక్ విద్యా సంస్థ అమరావతికి రానుంది. శాశ్వత భవనాల నిర్మాణం పూర్తయ్యే వరకు వేచి చూడకుండా 2026 సెప్టెంబర్ నుంచే తాత్కాలిక పాఠ్యాంశాలను ప్రారంభించనున్నారు. గుంటూరులోని ఆచార్య నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం ప్రాంగణంలో ఈ తాత్కాలిక తరగతులు నడుస్తాయి. ఇదిలా ఉండగా ఇక్కడ యూజీ, పీజీ, పీహెచ్‌డీతో పాటు ఎగ్జిక్యూటివ్ కోర్సులను కూడా అందుబాటులోకి తెస్తున్నారు. క్వాంటమ్ కంప్యూటింగ్, ఏఐ, డేటా సైన్స్, సెమీకండక్టర్ ఫ్యాబ్రికేషన్, చిప్ డిజైనింగ్ వంటి అత్యాధునిక అంశాల్లో ప్రత్యేక శిక్షణ ఇస్తారు. శాశ్వత క్యాంపస్‌లో సుమారు 1.25 లక్షల చదరపు అడుగుల వైశాల్యంలో క్వాంటమ్ రిసెర్చ్, ఇన్నోవేషన్ అండ్ ఇన్క్యుబేషన్ బ్లాక్ నిర్మించనున్నారు. ఇందులో నానో-ఫ్యాబ్రికేషన్, క్రయోజెనిక్ సిస్టమ్స్, క్వాంటమ్ ఫోటోనిక్స్ ల్యాబ్‌లతో పాటు స్టార్టప్‌ల కోసం ప్రత్యేక స్థలాన్ని కేటాయిస్తారు. ఫలితంగా రాబోయే 5 ఏళ్లలో 8,250 మందికి పైగా విద్యార్థులు, నిపుణులకు శిక్షణ అందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఐదో ఏడాది నాటికి ఏటా చేరే సీట్ల సంఖ్య 3,913కి పెరుగుతుందని అంచనా వేస్తున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో ఐఐటీ తిరుపతి, ఐఐఐటీ శ్రీసిటీ వంటి ప్రముఖ విద్యాసంస్థలతో రీసెర్చ్ భాగస్వామ్యాలు ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ఈ విద్యా సంస్థ అమరావతి క్వాంటమ్ వ్యాలీ విజన్‌కు ప్రధాన చోదక శక్తిగా మారనుంది. ఐబీఎం మరియు టీసీఎస్ వంటి ప్రముఖ సాంకేతిక దిగ్గజాలతో భాగస్వామ్యం కుదుర్చుకుని 2027 జనవరి నాటికి క్వాంటమ్ సేవలు ప్రారంభించాలని లక్ష్యంగా ముందుకు సాగుతున్నారు. క్వాంటమ్ హార్డ్‌వేర్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ రంగాల్లో ఎదురవుతున్న మానవ వనరుల కొరతను తీర్చడానికి ఈ కేంద్రం దోహదపడుతుంది. క్యాంపస్ నిర్మాణంలో సోలార్ విద్యుత్ మరియు ఈవీ ఛార్జింగ్ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసి నెట్-జీరో ప్రమాణాలను పాటించనున్నారు. ఈ విప్లవాత్మక నిర్ణయం వల్ల ఆంధ్రప్రదేశ్ యువతకు ప్రపంచ స్థాయి డీప్-టెక్ పరిశోధనల్లో నేరుగా పాల్గొనే అవకాశం దక్కుతుంది. నూతన స్టార్టప్‌ల స్థాపనకు అవసరమైన అత్యాధునిక పరిశోధనా సదుపాయాలు ఒకే చోట అందుబాటులోకి వస్తాయి. మొదట నివేదించిన భూమి విస్తీర్ణం 10 ఎకరాలు కాగా, తాజాగా సీఆర్‌డీఏ 8.5 ఎకరాలుగా ఖరారు చేసింది. రాబోయే రోజుల్లో తాత్కాలిక కోర్సుల నోటిఫికేషన్, ప్రవేశాల ప్రక్రియ, కేంద్ర నిధుల విడుదల షెడ్యూల్ వంటి తదుపరి మైలురాళ్ళు వెలువడనున్నాయి. అమరావతి కేంద్రంగా దేశంలోనే తొలి క్వాంటమ్ ఏఐ యూనివర్సిటీ రూపుదిద్దుకోవడం భారతీయ సాంకేతిక రంగంలో ఒక ముఖ్యమైన మలుపు.